Novi Sad tren istasyonu faciasının birinci yıl dönümü: Bir yıl sıfır ceza

DIŞ HABERLER SERVİSİ 

Sırbistan’da ülke tarihinin en büyük sokak hareketlerine yol Novi Sad şehrinde tren istasyonundaki beton sundurmanın çökmesi sonucu 16 kişinin hayatını kaybettiği facianın üzerinden bir yıl geçti. Ülkenin dört bir yanından on binlerce kişi Novi Sad’da bir araya gelerek faciada yaşamını yitirenler için adalet çağrısında bulundu.

Novi Sad faciası kısa sürede ülke genelinde “sistemdeki çürümenin simgesi haline gelirken Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic iktidarını sarsan hükümet karşıtı harekete dönüşmüştü. Şeffaf soruşturma talebiyle başlayan protestolarda kısa süre içinde erken seçim çağrıları yükselmeye başlamıştı.

NOVI SAD’A YÜRÜDÜLER

Facianın birinci yıldönümünde on binlerce öğrenci ve muhalif, Başkent Belgrad ile birçok şehirden Novi Sad’a yürüdü. Öğrenciler, anma törenleri ve protestoların düzenleneceği Novi Sad’a, faciada hayatını kaybedenleri anmak için 16 günlük yürüyüş düzenledi. Birçok kişi de araçları, bisikletler ve otobüslerle kente doğru yola çıktı.

Göstericiler, gece mola verdikleri şehir ve kasabalar ile anma törenleri öncesi ulaştıkları Novi Sad’d sokaklarda yatarken yerel halk öğrencilere içecek, gıda ve uyuyacak yer yardımında bulundu. Göstericiler, Novi Sad sakinleri tarafından alkışlarla karşılandı.

ENGELLEME GİRİŞİMİ

Novi Sad şehrine hareket için otobüs terminalleri ve tren istasyonlarında büyük bir yoğunluk yaşanırken, ülkedeki tüm tren seferleri “bomba ihbarı” nedeniyle durduruldu. Muhalifler ise sefer iptallerinin hükümetin göstericilerin hareketini engelleme girişimi olduğunu söyledi. Tren seferleri, Belgrad’da mart ve haziran aylarında düzenlenen iki büyük kitlesel protesto öncesinde de durdurulmuştu.

Cumartesi günü Novi Sad’da bir araya gelen göstericiler, facianın yaşandığı 11.52’de 16 dakikalık sessiz bir anma töreni düzenlendi. Törende tren istasyonunun önüne çiçekler ve mumlar bırakılırken göstericiler, yürüyüş düzenledi.

Faciada oğlunu kaybeden Dijana Hrka, El Cezire’ye yaptığı açıklamada “Tek istediğim çocuğumu kimin öldürdüğünü bilmek. Biraz olsun huzur bulmak istiyorum. Başka hiçbir annenin benim yaşadığım cehennemi yaşamasını istemiyorum” dedi.

VUCIC TEHDİT ETTİ

Novi Sad’da yaşanan trajedinin yıldönümü vesilesiyle ulusa seslenen Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic ise göstericilere “diyalog” çağrısında bulundu. 1 Kasım’ı “yas günü” ilan eden Vucic, “Protestocuları bir kez daha masaya oturmaya, taleplerini dile getirmeye ve konuşmalara, tartışmalara katılmaya davet ediyorum” dedi. Gösterilerin şiddet olaylarına dönüşmesi durumunda kitlesel gözaltılar yapmakla tehdit eden Vucic, kasım ayının sonlarında destekçilerinin şehirde “çok daha büyük bir yürüyüş” düzenleyeceğini söyledi.

Daha önce göstericileri “yabancı ajan” olmakla suçlayan Vucic, “vatandaşların öfkesini anladığını” iddia ederek “Suçluların halen cezalandırılmamış olması beni de hayal kırıklığına uğratıyor. Bu süreçler karmaşık ve uzun olabiliyor ama umarım yakında cevaplar gelir” dedi.

SUÇLU ÇÜRÜMÜŞ SİSTEM

Novi Sad’da bir yıl önce tadilattaki tren istasyonu girişindeki beton sundurmanın çökmesi sonucu çoğu öğrenci 16 kişinin hayatını kaybetmesi ülke çapında öfkeye yol açtı. Faciadan kamu altyapı projeleri dâhil yaygın yolsuzluk nedeniyle hükümeti sorumlu tutan öğrenciler, olayın hesabının sorulması için protestolara başladı.

HESAP VEREN OLMADI

Çiftçiler, öğretmenler ve işçiler gibi toplumun farklı kesimlerinin desteğini kazanan gösteriler, erken seçim ve demokratik reformlar gibi talepleri içeren ülke çapında harekete dönüştü. Sırbistan Başbakanı Milos Vucevic ile birçok bakanın ocak ayında istifa etmesi, halkın öfkesini dindirmeye yetmedi. Novi Sad’daki felaketle ilgili olarak birkaç yetkili hakkında suçlama yapılmasına rağmen, şu ana kadar kimse yargılanmadı, mahkûm edilmedi veya hüküm giymedi.

Ülkeyi 2017’den bu yana yöneten Vucic, protestoların “yabancı güçlerin kendisini devirmek için komplosu” olarak nitelerken göstericilere yönelik baskı ve şiddet zamanla arttı. Polis, yıl boyunca süren protestolara sert müdahalede bulunarak kitlesel gözaltılar yaparken Vucic yandaşı gruplar göstericilere saldırdı.