Ödeme krizleri bankalara yaradı: Yurttaş 118 milyar lira borç faizi ödedi

Yüksek faiz politikası yurttaşın sırtındaki borç yükünü ağırlaştırırken bankacılık sektörü kârlarını artırıyor.

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun (BDDK) verilerine göre sektörün net kârı, yılın ilk ayında geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 84 artarak 87,2 milyar liraya yükseldi.

KÂRLAR KATLANDI

Ocak ayında kamu bankalarının net kârı yüzde 89,9 artışla 29,5 milyar liraya çıktı. Özel ve yabancı sermayeli bankaların net kârı ise yüzde 81,6 artarak 57,8 milyar liraya ulaştı.

Yüksek faiz düzeni, yurttaş için geçim krizini derinleştirirken bankalar için devasa bir kazanç kapısına dönüştü. Bankaların faiz gelirleri Ocak’ta toplam 789,3 milyar liraya ulaşırken bunun 505,4 milyar lirasını tüm kredilerden alınan faizler oluşturdu.

Faiz oranlarında geçen yıla göre sınırlı bir gerileme yaşansa da yurttaşın bankalara ödediği faiz artmaya devam etti. Bireysel krediler için ödenen faiz, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 35,2 yükselerek 71,3 milyar liraya çıktı. Kredi kartı borçları için ödenen faiz de yüzde 28,1 artışla 46,6 milyar liraya ulaştı.

Böylece yurttaş, yılın daha ilk ayında yalnızca bireysel krediler ve kredi kartları için bankalara toplam 117,9 milyar lira faiz ödedi.

Ekonomik darboğaz, yüksek faizle çekilen kredilerin geri ödeme sorunlarını da büyüttü. Bankaların takipteki alacaklardan elde ettiği faiz geliri Ocak'ta 12,6 milyar lira oldu. Geçen yılın aynı döneminde 6,5 milyar lira olan bu kalem, bir yılda ikiye katlandı. Başka bir ifadeyle, yurttaş borcunu ödeyemedikçe bankaların geliri arttı.

KOMİSYON GELİRİ FIRLADI

Bankaların yalnızca faizden değil, ücret ve komisyonlardan elde ettiği gelir de hızla yükseldi. Kredilerden alınan ücret ve komisyon geliri geçen yılın aynı dönemindeki 9,4 milyar liradan 12,7 milyar liraya çıktı. Bankacılık hizmet gelirleri ise 82,7 milyar liradan 115,1 milyar liraya ulaştı.

Yüksek faiz ve borçlanma düzeninin faturası yurttaşa çıkarılırken bankalar hem faizden hem komisyonlardan yüksek tutarlar tahsil etti. Kredilerden alınan ücret ve komisyon geliri yıllık bazda yüzde 35,1, bankacılık hizmet gelirleri ise yüzde 39,2 arttı.

***

FAİZ İNDİRİMİNE SAVAŞIN GÖLGESİ

Merkez Bankası Para Politikası Kurulu (PPK), bu hafta perşembe günü yılın ikinci faiz kararını açıklayacak. Ocak ayındaki toplantıda politika faizinde yalnızca 1 puanlık indirime giden kurul, Şubat ayında toplantı yapmamıştı. Ortadoğu’da tırmanan savaş ve küresel belirsizlikler, yeni bir faiz indirimi olasılığını zayıflatıyor.

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının ardından TCMB, bankalara bir hafta vadeyle yüzde 37 faizle borç vermek yerine gecelik vadede yüzde 40 faizle fonlama yapmaya başladı. Bu adım, piyasada fiili faiz artışı olarak değerlendirildi.