birgün

5° AÇIK

BİRGÜN PAZAR 21.02.2021 08:55
author

Okulların açılması denenirken*

Okulların açılabilmesi için öğretmen sayısının katlanarak artırılması, derslik başına düşen öğrenci sayısına göre ek derslik yapımı, öğretmenlerin okuldayken bulaşmaya açık oldukları durumların kontrolü ve öğretmenlerin aşılanmasına öncelik verilmesi gibi öneriler yaşama geçirilmelidir.

Okulların açılması denenirken*

Okulun ve eğitimin, çocukların ve toplumun hayatındaki yeri eşsizdir. Okul, akademik öğrenmenin dışında ve ötesinde bir gelişim merkezi ve geleceğe hazırlık noktasıdır. Çocuk ve gençlerin ruh sağlığı ve gelişim ihtiyaçlarının karşılanması ve bunun bir parçası olarak okulların açık tutulmasının sağlanması kozmetik bir ihtiyaç değil, temel bir ihtiyaç ve haktır. Çocukların ve gençlerin eğitiminin en iyi şekilde sağlanması sadece önemli değil, önceliklidir. Salgın kontrolünün ana amaçları arasında ekonomi çarklarının dönmesi gibi çocukların ve gençlerin okulda olabilmesi de bulunmalıdır.

Okulun açık olmasını sağlamak neden öncelikli? Okulda olmamak, çocuğun hayatını evde sağlanabilen gelişim olanaklarıyla sınırlar. Okulda olmak çocuğun ev ortamında kötü muamele görmesini önler, anne-babanın çocuğun ihtiyaçlarını uygun biçimde karşılamasını denetleyen bir doğal mekanizma oluşturur.

Uzaktan eğitim çocukların ve ergenlerin gelişim ihtiyaçlarına yetmemektedir. Uzaktan eğitim uygulamalarının okullar açıldığında da süreceğini göz önüne aldığımızda bu konudaki iyileştirmelerin öncelikli olduğu apaçıktır.

Özellikle ortaokul öncesi sınıflardaki çocukların uzaktan eğitimden yararlanışları sınırlıdır. Engelli çocukların sosyal ve akademik gelişimi için zorunlu kaynaştırma uygulamalarından yararlanma olanakları daralmıştır. Uzaktan eğitim araçlarına erişim milyonlarca kişi için adeta yoktur, erişiyor gözükenlerin ne kadarının düzenli ve güvenilir bir bağlantı kurduğunu kestirmek mümkün değildir.

Uzaktan eğitim koşullarında mevcut müfredat yükünü taşımaya çalışmak, öğretmenlerin ve öğrencilerin performansını aşağı çekmekte, eğitime dönük beklentileri bozmaktadır. Pandemi koşullarında uzaktan eğitimin pekiştirdiği eşitsizliğin derinleşmesi özellikle eğitim açıklarının kapatılması ve okul dışı sosyal gelişim destekleri konularında gözlenmektedir.

ODAKLANMA GÜÇLÜĞÜ

Salgın hayatımızın sosyal ve duygusal iklimini bozmuştur. Uzaktan eğitim sürecinde okul çalışanlarının en çok belirsizliklerle başa çıkmakta, öğrencilerin derslere odaklanmasını ve eğitim bağlılığını sağlamakta zorlandığını; kaygının yönetimi ve yalnızlık/izolasyon kaynaklı duygulara tahammül gücündeki zorlukların bu durumu daha da bozduğunu görmekteyiz.

Salgın döneminde yapılan anketlerde öğretmenlerin en çok/sık yaşadığı belirtilen duygular; tedirginlik, kaygı, üzüntü, endişe, huzursuzluk ve bunalmışlık olmuştur. Öğrenciler tarafından en sık belirtilen duygular ise; sıkılma, kaygı, tükenmişlik, öfke, huzursuzluk ve bunalmışlık olarak tanımlanmaktadır. Bu dönemde tüm paydaşların ihtiyaç duydukları destek, kaygı yönetimi, zor duygularla ve belirsizlikle baş etme, uzaktan eğitim sürecine adapte olma, odaklanma zorluklarını aşma etrafında şekillenmektedir.

Karar alma ve risk değerlendirme mekanizmalarımız iyi işlememektedir. Salgın döneminde korku ve kaygı, bitmek bilmeyen belirsizlik ve sürekli değişen duruma uyum sağlamanın getirdiği yüksek stres düzeyi, risklerin doğru biçimde değerlendirilmesini engellemektedir. Riskleri doğru değerlendirebilmek için fiziksel ve duygusal güvenlik gereklidir. Okula dönüş döneminde veliler, öğretmenler ve öğrenciler salgın kontrolü ve okulun güvenli biçimde açık tutulabilmesi için gereken her türlü önlemin alınmış olduğundan, bilgilerin dürüstçe paylaşıldığından emin olduklarında riskleri daha doğru tartacaklardır.

DURUMA ÖZGÜ ÖNLEM

Değerlendirme ve önlemlerin duruma özgü olması gerekir. Okulun toplum ve çocukların hayatındaki yerini ve salgından etkilenişini değerlendirirken yaş grupları, cinsiyet, sosyo-ekonomik düzey, öğrenmeyi zorlaştırıcı engellilik ve özel gereksinimler göz önüne alınmalıdır. Örneğin, küçükler sağlam bağlar kurmaya çalışırken, ilkokul çağındakiler temel becerileri kazanmaya, ergenler hayattaki yerlerini tartmaya, korkularını aşmaya çalışırlar. Coğrafi özellikler ve kültürel farklılıkların gözönüne alınması ile salgın koşullarının değerlendirilmesine dayalı “dar bölge”ler tasarlanması, çocuğun içinde olduğu sosyal gerçekle uyumlu bir zemin sağlayarak, ruh sağlığını koruyucu olur.

Engellilerin önceliği. Her türlü farklılaştırma yapılırken uygulamanın sonuçlarının eşit olması ve çocuk ve gençlerin yararının öncelikli olması temel alınmalıdır. Özel gereksinimli ve engelli öğrenciler, risk gruplarında olanlar (ev içi şiddet, istismara uğrama ya da yoksulluk gibi) tanımladığımız sorunları katlanarak yaşamaktadırlar.

Dikkat ve odaklanma eksikliği, yaygın bir problem haline gelmiştir. Uzaktan eğitim döneminin öğrenme davranışları üzerindeki en önemli etkilerinden birisi odaklanmayı sağlayan dürtü kontrolünün gelişiminin aksaması, başta dersler olmak üzere sınıfta olan bitene ilginin zayıflaması ve öğretmen-öğrenci, öğrenci-öğrenci bağının olumsuz etkilenmesidir.

Salgın dönemindeki stres, kaygı artışı ve odaklanma, ilgi düzeyi kolayca bozulan çocuklarda olduğu gibi daha önceden bu tür sorunları olmayan çocuklarda da dikkat ve odaklanmayı bozmuştur.

Ruh sağlığındaki bozulmayı konuşurken, salgının hayatı tehdit edici travmatik etkilerini, toplumsal etkileşimden uzaklığı, hareketsizliği ve kişilerin içinde oldukları belirsizliği göz önüne almalıyız. Depresyon, anksiyete bozukluğu ve travma sonrası stres bozukluğu belirtilerinin yetişkinlerde ve çocuklarda yakından taranması, bu problemlerin klinik tanı düzeyine varmayan biçimleri hesaba katılmalıdır.

Aile desteği giderek aksamaktadır. Olağan koşullarda çocuğa psiko-sosyal ve akademik destek sağlayan anne-baba ve yakınları bu dönemde kendi iş ve özel hayatlarındaki altüst oluşa, stres ve kaygı düzeylerindeki artışa bağlı olarak çocukların olağanın çok üstüne çıkan ihtiyaçlarına yetişemez duruma düşmüşlerdir.

Okul çalışanları desteklenmelidir. Öğretmenlerin, okul yöneticilerinin ve psikolojik danışmanlık rehberlik uzmanların her an değişen ihtiyaçlara ve koşullara ayak uydurmaya çalışmaya bağlı yüksek stres düzeyleri yorulmayı ve performans düşüşünü doğurmaktadır.

Okulların açılması hedefine dönük en önemli adımların başında öğretmenlerin zorluklarla başa çıkabilmelerine olanak verecek sosyal ve duygusal desteğin sağlanması gelmektedir.

Bu destek çalışma koşullarında yapılacak düzenlemelerle birlikte etkili olabilir. Bu çerçevede öğretmen sayısının katlanarak artırılması, derslik başına düşen öğrenci sayısının belirlenerek buna göre ek derslik yapımı, öğretmenlerin okulda olduklarında bulaşmaya açık oldukları durumların kontrolü ve öğretmenlerin (diğer temel kamusal hizmet verenlere olduğu ) gibi aşılanmasına öncelik verilmesi gibi öneriler yaşama geçirilmelidir.

Okula dönüşe ilişkin araştırma verilerimizde, ruh sağlığı açısından başta kaygı olmak üzere psikolojik sorunların nasıl ele alınacağı özel ve devlet okulu çalışanlarının ortak kaygısıyken, dikkat/motivasyon/odaklanma alanındaki eksiklerin giderilmesi ihtiyacı devlet okullarında daha belirgindir.

Anne-babalar ve öğrenciler desteklenmelidir. Okuldaki sosyal ve duygusal iklimin iyileşmesi, paydaşların ruh sağlığının korunması, okuldaki fiziksel koşulların iyileştirilmesi, öğretmenler ve okul personelinin aşılanması gibi bulaşmayı önleyici adımlar birbirinin tamamlayıcısıdır. Öğretmenlerden topladığımız verilerde öğrencilerin en çok okulda uygulanacak sağlık ve koruma önlemlerine uyum konusunda zorlanacağı düşüncesi tüm okullarda öne çıkmaktadır.

Salgın bitmeyecekmiş gibi hazırlanmak. Salgının yakın dönemde bitmeyeceği ama kontrol edilebileceği gerçeğine uygun bir toplumsal ruh hali oluşturulmalıdır. Okul çevresinde yürütülecek çalışmalarda birbirimizle dayanışma ve güvenin gelişmesini sağlamamızda, salgın yönetiminin saydamlığı ve geribildirime açıklığı önemli bir yer tutmaktadır.

Pandemi dönemindeki eğitim, “hızlandırılmış” ya da “müfredat yetiştirme” gibi uygulamalara dayalı zamana karşı (ve odaklanmayı daha da bozucu) bir yarış olmaktan çıkartılarak, öğrenmenin ve okulda olmanın anlamının geniş kitleler tarafından benimsendiği sosyal ve duygusal gelişimi içeren uygulamalarla okul paydaşlarının birbirleriyle bağlarının ve dayanışmasının güçlendirildiği bir döneme dönüştürülebilir.


*Bu yazı, Türk Tabipleri Birliği için Dr. Gresa Çarkaxhiu Bulut ve Dr. Özlem Çakıcı ile beraber Ağustos 2020’de hazırladığımız rapora ve Türk Toraks Derneği’nin Okulların Açılması (Şubat 2021) panelindeki sunumuma dayanarak derlenmiştir.

Neden BirGün?

Bağımsız bir gazete olarak amacımız, insanlara hakikati ulaştırarak ülkede gerçek bir demokrasi ve özgürlük ortamının yeşermesine katkı sunmak. Bu nedenle abonelikten elde ettiğimiz geliri, daha iyi bir gazeteciliği hayata geçirmek, okurlarımızın daha nitelikli ve güvenilir bir zemin üzerinden bilgiyle buluşmasını sağlamak için kullanıyoruz. Çünkü banka hesabını şişirmek zorunda olduğumuz bir patronumuz yok; iyi ki de yok.

Bundan sonra da yolumuza aynı sorumluluk bilinciyle devam edeceğiz.

Bu yolculukta bize katılmak ve bir gün habersiz kalmamak için
Bugün BirGün’e Abone Ol.

BirGün; seninle güçlü, seninle özgür!

BirGün’e Destek Ol