Orban’ın köle yasası ve yargı müdahalesi

14.12.2018 08:08 DÜNYA
Macaristan parlamentosunun muhalifler tarafından köle yasası olarak adlandırılan yeni çalışma yasasını geçirmesini halk protesto ediyor. Öte yandan, dün yürürlüğe giren başka bir yasa ile yürütmenin yargı üzerindeki yetkisi ciddi ölçüde artıyor

250 saat olan yıllık fazla mesai süresini 400 saate çıkardığı için Macaristan’da muhalefetin ve sendikaların ‘köle yasası’ diyerek karşı çıktığı tasarı, meclisten geçti. Fazla mesai yapmak isteyenlerin önündeki engelleri kaldırdıklarını savunan Başbakan Viktor Orban düzenleme için “çalışanların çıkarına oldu” dedi.



Çokuluslu şirketlerin lehine
1 Ocak 2019 tarihinde yürürlüğe girecek olan yeni kanuna göre, halihazırda 250 saat olan yıllık fazla mesai süresi 400 saate çıkarılıyor. İktidar partisi Fidesz (Macar Yurttaş Birliği) tarafından parlamentoya sunulan ve 52 “hayır” ve 1 ‘’çekimser’’e karşı 130 “evet” oyuyla yasalaşan kanun ile “patronların taleplerinin yerine getirildiği” düşünülüyor. Sendikalar, kanunun çokuluslu şirketlerin lehine işleyeceğini belirtiyor.

Bağımsız yargıya karşı
Macaristan’da dün kabul edilen bir diğer yasa ise, paralel bir yargı sistemi oluşturulmasını öngörüyor ve yürütmenin yargı üzerindeki yetkisini ciddi ölçüde artırıyor. Düzenleme yeni idari mahkemeler kurmaya hazırlanıyor. İnsan hakları örgütlerinin şiddetle karşı çıktığı mahkemeler hükümetin karar verdiği vergi denetimi ve seçim kanunu gibi işlerle ilgili hukuk davalarına bakacak.

Sokakta yaşamak suç
Ekim ayında yürürlüğe giren başka bir düzenlemeye göre, bir evsiz polis tarafından 90 gün içinde üç defa uyarılmasına rağmen sokakta yaşamaya devam etmesi halinde para ya da hapis cezasına çarptırılabilecek. Polise ayrıca, evsiz kimsenin sokaktaki eşyalarını da tahrip etme yetkisi tanınıyor. Sivil toplum örgütleri ise, Macar hükümetini evsizlere yardım konusunda kendileriyle etkili bir diyaloğa girmemekle eleştiriyor.

***

Akademik çalışmalara yasak

Öte yandan, Daha önce de Viktor Orban imzalı bir kararname ile üniversitelerde toplumsal cinsiyetle ilgili akademik çalışmalar yasaklanmıştı. Kararname ayrıca halihazırda bu alanlarda doktora, master ya da lisans eğitimi alan öğrenciler mezun oluncaya kadar eğitimlerine devam etmesini ancak yeni öğrenci alımı da durdurmuş, bu bölümlere mali destek de sağlanmaya da son verilmişti. Ülkede cinsiyet eşitliğiyle ilgili programlara kendi bünyesinde yer veren üniversitelerden biri olan CEU’nin açıklamasında “Programın kaldırılması Macar akademik toplumuna ve demokrat düşünceli kamu politikası adına önemli bir kayıp” ifadeleri yer almıştı.