Orban’ın köle yasasına karşı Macaristan ayakta

20.12.2018 07:35 DÜNYA
Avrupa Sol Partisi’ne Macaristan’da yaşananları yazan Matyas Benyik ve György Droppa, eylemlerin on yıl sonra yaşanan en önemli protestolar olduğunu söylüyor; gençlerin çok yoğun katıldığını ve düzinelerce insanın tutuklandığını ifade ediyor

Macaristan sokaklarında günlerdir ülkenin başbakanı Viktor Orban karşıtı sloganlar duyuluyor. Köle yasası olarak adlandırılan yıllık fazla mesai sınırını artıran yeni iş kanununa yönelik protestolarda bir hafta geride kaldı. Yeni düzenleme, şirketlerin çalışanlarından yılda 400 saate kadar fazla mesai talep edebilmesini öngörüyor. İşverenlere de bu mesai ücretlerini 3 yıla kadar geciktirebilmeleri hakkı tanıyor. Öte yandan, milletvekillerinden Bernadett Szel ve Akos Hadhazy, beş maddeden oluşan dilekçelerini okumak devlet televizyonu MTVA'ya gitmiş silahlı güvenlik görevlileri tarafından dışarı atılmışlardı. Milletvekillerine okutulmayan 5 madde şu şekilde;



♦ Köle yasasının acilen iptal edilmesi

♦ Polis memurlarına verilen fazla mesainin azaltılması

♦ Fidesz tarafından yönetilen, ayrı mahkemelerin son bulması, yargı bağımsızlığının geri gelmesi

♦ Macaristan'ın Avrupa Birliği ortak savcılık kurumu EPPO'ya dahil olması

♦ Devlet medyasının bağımsız olması
Avrupa Sol Partisi’ne Macaristan’da yaşananları yazan Matyas Benyik and György Droppa, şöyle diyor;

Televizyonlar yalan makinesi
Macaristan’da protestolara önlem olarak Macar devlet televizyonlarına gösterilerle ilgili yayın yasağı getirdi. Kısa bir süre önce kamu televizyon kanalının merkezi, merkezden Budapeşte'nin dış bölgesine taşındı. Hemen hemen tüm kamu medyası yani gazeteler, radyo istasyonları, ve TV kanalları, 200’den fazla gazete ve TV kanalı Orban’ın elinde. Sadece iki televizyon kanalı, ülke çapında yayınlanamayan Klubrádió radyo istasyonu ve Népszava gazetesi istisna oluşturuyor. Bu nedenle halk tarafından medya gerçek haberleri çarpıtan ya da muhalifleri susturmaya çalışan bir “yalan fabrikası” olarak kabul ediliyor.

Düzinelerce insan tutuklandı
Fidesz'in 2010'da iktidara gelmesinden bu yana hiç bu kadar şiddetli protestolar olmadı. Gösteriler sürekli devam ediyor ve her gece, göz yaşartıcı gaz kullanan polis günde sonra ortalama 30-50 kişi gözaltına alıyor. Son on gün içinde, Orbán'ın sistemine karşı muhalefetin tutumu temelde değişti. Biz daha da radikalleşme sürecindeyiz. Geçtiğimiz hafta protesto gösterilerinde, on yıldan uzun bir süre sonra düzinelerce ince tutuklandı. en az 14 kişi ciddi şekilde polis tarafından yaralandı. Protestocuların içerisinde 30 yaşın altındaki gençlerin katılımı çok yoğun.

Öğrenciler sokakta
12 Aralık'tan beri her gün sadece Budapeşte'de değil, Pécs, Győr, Békéscsaba ve diğer kasabalarda da gösteriler düzenleniyor. 13 Aralık'taki Budapeşte mitingi, Öğrenci sendikası ve Özgür Üniversite Grubu tarafından düzenlendi. Tanınmış bir Macar filozof olan Gáspár Miklós Tamás, Macaristan'da uzun zamandır öğrencilerin ve işçilerin birlikte göstermediklerini belirtti.

***

Hükümet yalnızca sermayeyi kolluyor
Macar felsefeci Gáspár Miklós Tamás, haftalık gazete hvg’de şunları yazdı: “Muhalefet, topluma aleyhine çıkarılan düzenlemelerin parlamentodan geçirilmesine artık göz yummayacağını hem ülkeye hem de tüm dünyaya göstermek zorunda. Hükümet sadece uluslararası ve yerel sermayenin çıkarlarını kolluyor, işçilerin haklı talepleriniyse görmezden gelip medya holdinglerinin gücüyle göstericileri gözden düşürmeye çalışıyorsa o zaman bu hükümetle işbirliği yapılmaz! İşbirliği hiçbir zaman tek yönlü olamaz. Tek yönlü işbirliğinin adı teslimiyettir.”