birgün

16° AÇIK

Plak dönmüyor

Ekonomik kriz nedeniyle kimi plakçılar kepenk indirirken, bazı plakçılar da satışlarına internetten devam etme kararı aldı. Plakçılar, yurt dışından getirilen plakların kurdaki artış nedeniyle kendilerini zorladığını söylüyor.

KÜLTÜR SANAT 17.01.2022 09:24
Plak dönmüyor
Abone Ol google-news

Umut SERDAROĞLU

Pandemi döneminde uzun süre kapalı kalan ve bu süreçte kan kaybına uğrayan plak dükkânları ve sahaflar şimdi de ekonomik krizle boğuşuyor. Ülkemizde son zamanlarda yükselişe geçen plak furyası, pandemi öncesine göre sekteye uğrarken bu durum birçok plakçıyı zora sokuyor. Özellikle yurt dışından getirilen yeni basım ve ikinci el plakların maliyeti yükselen döviz kuru nedeniyle hiç olmadığı kadar artarken, yaşanan bu artış etiket fiyatlarına da yansıyor. Hâlihazırda geçim sıkıntısıyla boğuşan yurttaşın da artık lüks bir hobi olarak gördüğü plaklardan uzaklaşması plak camiasını büyük bir sorunla karşı karşıya bırakıyor. Kimi plakçı kepenkleri indirirken, kimisi plak satışlarına internet üzerinden devam etme kararı alıyor.


Ekonomik krizin yaşattığı sıkıntılar benzer olarak daha çok artık basımı yapılmayan ya da ikinci el dergi ve kitapların alınıp satıldığı sahafları da vurmuş durumda. Covid-19 tedbirleri kapsamında bir dönem gerçekleştirilen tam kapanma esnasında yaşam savaşı veren sahaflar, krizle boğuşan yurttaşın önceliğini temel ihtiyaçlara yöneltmesi nedeniyle zor bir dönemden geçiyor.

Plakçıların ve sahafların bu süreçte yaşadıkları problemleri, sosyal medya paylaşım ve satış grubu Plak Pazarı’nın kurucusu, Beşiktaş İnat Sahaf’tan Kemal Güllü, Beşiktaş Diyojen Sahaf’tan Murat İn ve Balat HMK Dönence Plak’tan Hasan Metin Karaman ile konuştuk.

plak-donmuyor-968857-1.
Kemal Güllü



NEFES ALMAK İÇİN İKTİDAR GİTMELİ

20 yıldır kitap satışı yapan, 10 yıldır İnat Sahaf’ı işleten Kemal Güllü, popüler film ve dizilerde plakların kullanılmasının yanında iletişim olanaklarının artmasının plağa olan ilginin artmasına neden olduğunu açıklıyor. Plak pazarı ve benzeri sosyal medya gruplarının, satıcı ve dinleyiciler arasında samimi bir iletişim kapısını açtığını söyleyen Güllü, “Ülkenin her yerindeki binlerce plaksever birbirini tanımaya başladı. İnsanlar bu platformlara üye oldukça plaklara olan ilgi de giderek arttı” diyor. Ancak pandemi süreci ve ekonomik krizin hiç olmadığı kadar kendilerini etkilediğini aktaran Güllü, “Bu işin kazanç açısından parlak bir dönemini hatırlamıyorum. Ancak son dönemde ne yazık ki kimi meslektaşlarımız dükkânını döndüremez hale geldi ve kapatmak zorunda kaldı” diyerek yaşanan sıkıntıların boyutunu bizlere gösteriyor. İnsanların alım gücünün iyice düşmesinin plak ve kitap satışlarına yansıdığını dile getiren Güllü, “Hiçbir şeye bir yıl, bir ay, hatta bir hafta öncesinin fiyatlarıyla ulaşamıyoruz. Bu nedenle ay sonunu getiremeyen, kirasını, faturalarını ödeyemeyen insanların eskisi kadar kitap, dergi, plak satın alması beklenemez” diyerek temel sorun olarak ekonomik krizi işaret ediyor. Yaşanan bu süreçte saray yönetiminin kendileri için bir çözüm üretemeyeceğini vurgulayan Güllü, “Nefes alabilmemiz için ilk olarak iktidarın gitmesi gerekiyor. Zengini daha çok zenginleştirmek için uygulanan bu politikalar devam ettiği takdirde gelecek, bu günden çok daha karanlık bir tablo getirecek önümüze” diyerek sözlerini tamamlıyor.

plak-donmuyor-968856-1.
Hasan Metin Karaman



İKİ MESLEKTAŞIM KEPENK İNDİRDİ

HMK Dönence Plak’ın sahibi Hasan Metin Karaman, 12 yıldır plak satışı yapıyor. Bundan 2-3 yıla kadar plağa olan rağbetten dolayı daha büyük bir dükkâna geçtiğini söyleyen Karaman, “1 yılı aşkın süredir yeni dükkândayım. Ancak belirli bir birikimim olmasaydı bu kadar ömrü bile olmayabilirdi” diyerek kendisinin de ekonomik krizden etkilendiğine vurgu yapıyor. Karaman, döviz artışının plak piyasasına etkisini şöyle bir örnekle anlatıyor: “Queen grubunun ‘Greatest Hits’ albümünü 30 avro civarına yurt dışından getiriyorum. Avro/TL 8 iken aldığım plak, avro/TL 16 olduğunda nasıl aynı kalabilir? Yüzde 100 farkla getirmek zorunda kalıyoruz. Bu durum Türkçe plaklara, yeni basım plaklara da etki ediyor çünkü bunların ham maddeleri yurt dışından geliyor. Gerçekçi olmak gerekirse bu fiyatlar birçok plakseverin gözünü korkutuyor.” Pandemi ve ekonomik kriz döneminde 2 adet plak bastığını söyleyen Karaman, “eğer geçmişte bastığım plaklar referans olmasaydı büyük zarar yaşardım. Her ne kadar TL üzerinden anlaşma yapmış olsam da plaklar yurt dışında basılıyor. Bunun basımı var, lojistiği var. Basım için istedikleri fiyatları görünce inanamadım” diye konuşuyor. Ekonomik kriz nedeniyle iki yakın meslektaşım dükkânlarını kapamak zorunda kaldığını söyleyen Karaman, “Ekonomik kriz küçük esnafların masraflarını karşılayamaz, kiralarını ödeyemez duruma getirdi” diyerek sözlerini sonlandırıyor.

MÜŞTERİMİZİ ÖDÜRMÜŞLER BİZİ YAŞATSALAR NE YAZAR

Diyojen Sahaf’ın sahibi Murat İn, 32 yıldır kitap işiyle uğraşıyor ve 16 yıldır da sahaf dükkânı işletiyor. İn, sahaf müşterilerinin geriye doğru bir yolculuk yaptığını söylerken, “insanlar artık basımı olmayan kitapları aramak için bizlere geliyor. Bulunamayanı arayış içerisindeler” diyerek kitapçılarla olan farklarını özetliyor. Yoksul sınıfın hiçbir zaman plak ve kitaplara erişemediğini söyleyen İn, “Bunlara ulaşabilen orta sınıftı. Ancak ekonomik kriz ile yoksullaşan orta sınıf geçim derdinden dolayı artık erişemez oldular” diyerek birçok kişinin artık plak ve kitaplara erişemediğini aktarıyor. Ellerinden geldiğince zam yapmama kararı aldıklarını söyleyen İn, “Birçok sahaf kitap fiyatlarını ilk sayfaya yazar. Ben 10 bin-15 bin kitabımın ilk sayfasını silip nasıl tekrar düzenleyebilirim? Kimi sahaflar farklı yöntemlerle kitaplara zam yapabiliyor. Ancak biz, insanların kitaplara ulaşabilmeye devam etmesi için böyle bir karar aldık” diyerek dayanabildikleri kadar kitapların satılabilir olması için çaba göstereceklerini paylaşıyor. İn, iktidar yönelik ise antik çağın ünlü filozofu Diyojen’in bir sözünü kullanıyor: “Gölge etme başka bir ihsan istemez… Adil bir bölüşüm yaparak herkese bu yardım yapılmalı. Kimseyi yaşasın diye teşvik etmen gerekmez. Zenginin iyice zengin yapıldığı bu ülkede bizim müşterilerimizi öldürmüşler, bizi yaşatsalar ne yazar…” diyerek sözlerini tamamlıyor.

Video haberler için YouTube kanalımıza abone olun

Birgün'e Abone ol