Potansiyel işgücü yılgın değil, çocuk bakıyormuş!
Merkez Bankası’nın Enflasyon Raporu’ndaki analiz, işgücü piyasasındaki atıl kapasitenin büyük bölümünü ev işleri ve bakım yükü nedeniyle iş aramayan kadınların oluşturduğunu ortaya koydu. Ümitsiz işsizlerin dışındaki potansiyel işgücünün büyük çoğunluğunun kadınlardan oluştuğu belirtildi.
Havva Gümüşkaya
havvagumuskaya@birgun.netMerkez Bankası yayımladığı yılın üçüncü Enflasyon Raporu’nda ‘Türkiye’de potansiyel işgücü’ne ilişkin bir araştırmaya yer verildi. Potansiyel işgücü içerisindekilerin büyük çoğunluğunun kadınlardan oluştuğu ve kadınların genellikle ev işleri, çocuk ve yetişkin bakımı gibi nedenlerden dolayı iş aramadıkları ifade edildi.
Enflasyon raporunun içerisinde yer verilen çalışmada son dönemde işsizlik oranı düşerken atıl işgücünün arttığı hatırlatıldı. 2025 yılının ilk yarısında, atıl işgücü bir önceki yılın aynı dönemine göre yaklaşık 1,9 milyon kişi yükseldi. Bunun 1,2 milyonu olan yaklaşık yüzde 61’i potansiyel işgücünden kaynaklandı.
Potansiyel işgücü; ümitsiz işgücü, eğitime devam edenler, çocuk/yaşlı bakımı yapanlar, hastalar, engelliler veya kalıcı sağlık sorununa sahip olanlar, ev işleriyle meşgul olanlar, ailevi nedenleri bulunanlar, yaşlılar, diğer kişisel nedenleri olanlar ve mevsimlik çalışanlardan oluşuyor.
2,2 MİLYON KİŞİ ÜMİTSİZ İŞGÜCÜNE DAHİL
Çalışmada, atıl işgücündeki artışta en yüksek paya sahip olan potansiyel işgücünün bileşenleri incelendi.
Buna göre 2024 yılı itibarıyla yaklaşık 2,2 milyon kişinin ümitsiz işgücüne dahil olduğu belirtildi. Ümitsiz işgücünü çoğunlukla vasfına uygun iş bulamayacağını düşünen, önceden çalışmamış ya da geçici işlerde çalışmış lise altı eğitimli kişilerin oluşturduğu kaydedildi. Bu nedenle de işgücü piyasası koşullarının yol açtığı yılgınlık etkisinin potansiyel işgücünün temel belirleyicisi olmadığına işaret edildi.
POTANSİYEL İŞGÜCÜNÜN ÇOĞUNLUĞU KADINLARDAN OLUŞUYOR
Ümitsiz işsizlerin dışında potansiyel işgücünün 2024 yılı itibarıyla yaklaşık 1,9 milyon kişi olduğu ve bu grubun büyük çoğunluğunun kadınlardan oluştuğu belirtildi. 2021-2024 döneminde hem kadınların hem de erkeklerin sayısında artış olsa da kadınlardaki artışın dikkati çekici olduğu kaydedildi.
Bu gruptaki kadınların genellikle ev işleri, çocuk ve yetişkin bakımı gibi nedenlerden dolayı iş aramadığı belirtildi. Diğer bir ifadeyle, ümitsizler hariç potansiyel işgücü piyasası iş deneyimi sınırlı kadınlar arasında yaygın olduğu ve ev işleri/çocuk bakımının iş arama konusunda en önemli kısıtı oluşturduğu belirtildi.
Çalışmada Türkiye’de okul öncesi okullaşma oranının birçok gelişmekte olan ülkenin oldukça gerisinde olduğuna yer verilirken kreş ve okul öncesi eğitim olanaklarının yaygınlaştırılmasının kadınların işgücüne katılımını arttıracağı kaydedildi.
Potansiyel işgücünün heterojen bir yapıya sahip olması nedeniyle işgücü politikalarının farklı demografik grupların ihtiyaçlarının dikkate alınarak tasarlanmasının işgücüne katılım oranını artırabileceğine dikkat çekildi.
