Randevu çıkmazı!

AKP’nin politikaları, sağlık sistemini işleyemez hale getirdi. Muayene sürelerinin 5 dakikanın altına düştüğü bu dönemde Sağlık Bakanlığı, randevu krizini daha da derinleştiren düzenlemelere imza atmayı sürdürüyor.

Randevu krizinin sistemde yarattığı tıkanıklığı “çözmek” amacıyla son olarak aile hekimlerini araya koyan bir uygulamayı hayata geçiren Bakanlık, şimdi de yeni ve tartışmalı bir düzenlemeyi devreye soktu. Merkezi Hekim Randevu Sistemi (MHRS) üzerinden “sonuç/ kontrol randevu slotları” uygulaması başlatıldı. Yalnızca kontrol muayeneleri ve tetkik sonuçları için ayrılan bu randevu aralıklarının, mevcut MHRS muayene randevularına eklenmesi muayene sürelerini kısalttı. Böylece muayene süresi 5 dakikanın altına düşmüş oldu.

YAZI GÖNDERİLDİ

İstanbul Sağlık İl Müdürlüğü tarafından gönderilen yazıda uygulamanın bu ay itibarıyla hayata geçirildiği ifade edilerek “Bakanlığımızın ilgide kayıtlı yazısında, devam eden randevuların düşük kullanımının hastaların tekrar ilk muayene randevusu almasına ve mükerrer başvuruların artmasına yol açtığı belirtilmektedir. Bu sorunu çözmek amacıyla MHRS’de sonuç/kontrol randevu slotları oluşturulmuş, hastaların ilk muayeneden sonra 15 gün içinde aynı klinikten randevu alabilmeleri sağlanmıştır” denildi.

Bugünün BirGün'ü

HEKİMLER TEPKİLİ

Ancak hekimler, bu uygulamanın zaten yetersiz olan ilk muayene randevularını daha da azaltacağı ve randevu krizini derinleştireceği görüşünde. Hekimler, ‘‘Kamu hastanelerinde mevcut MHRS muayene randevularına ek olarak sonuç ve kontrol randevuları açılması, muayene sürelerini fiilen daha da kısaltacaktır. Bu uygulama hastaların sorunlarını çözmeyecek, hekimlerde tükenmişliği derinleştirecektir. Sağlık sisteminin işlemediğinin en bariz göstergesi olan randevu sistemindeki tıkanıklık, aynı zaman dilimine birden fazla hasta sıkıştırılarak çözülemez. Sağlık hizmeti 5 dakikada sunulamaz’’ dedi.

İstanbul Tabip Odası Yönetim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Osman Küçükosmanoğlu, randevu krizine kalıcı çözüm bulunmadığını söyleyerek şu ifadeleri kullandı: ‘‘Yerel seçim döneminde yurttaşların randevu bulamamasından dolayı sağlık sistemiyle ilgili şikâyetleri çok artmıştı. Muayene süreleri çok kısalmıştı, beş dakikada bir hasta muayenesi olmuştu. Bunun yanında mesai kaydırma, vardiyalı çalışma gibi uygulamalarla sistemde bu şekilde randevuların daha çok açılması sağlandı ve ‘hekimlerin daha çok çalıştırılarak’ sorunun çözüleceği düşünüldü. Hastalar sonuçları göstermek veya kontrolleri için tekrar randevu almak zorunda kalıyorlar. Bu sefer de randevu almakta problem çektikleri için ayrı randevu oluşturuldu. 1 günde 80 hasta bakan hekimi 100-120 hastaya ulaştırmak çözüm yaratmaz. Sanki yurttaş randevu alırsa iş çözülecekmiş gibi bir uygulama getiriliyor. Bu şekilde muayene süresi daha da kısalıyor. Yanlışlığa alan açılıyor. Hastanın sonuç alması zorlaşıyor. Ayrıca bu şekilde sonuç gösterme randevusu alan hasta, kontrol randevusu gibi de gelebiliyor. Mesela psikiyatri bölümünde özellikle, sonuç gösterecekmiş gibi randevu alan hasta doktorun karşısına oturabiliyor. Bu da çözülmesi gereken sorunlardan biri olarak karşımıza çıkıyor. Bu sağlıkta dönüşüm programıyla ilgili bir problem. Paran kadar sağlık sistemi oluşturuluyor, sistem buna yönlendiriyor. Ancak olması gereken açık; bütçeden kamuya ayrılan pay artırılmalı, sağlık için bütçe iyileştirilmeli. Kamusal, ücretsiz bir sağlık sistemi oluşturulması.”

Hekim Birliği Başkanı Dr. Hatice Çerçi de ‘‘Bakanlığı 3–5 dakikalık muayene dayatmalarını kaldırmaya davet ediyoruz. Kağıt üzerinde yurttaşın randevuya erişimini kolaylaştırmayı amaçladığı ifade edilen bu sistem; nitelikli sağlık hizmeti sunmuyor’’ dedi. Hekim Birliği ayrıca konuya ilişkin hukuki süreç başlattıklarını duyurdu.

∗∗∗

BAŞVURU ÇOK, RANDEVU YOK

Dünya Sağlık Örgütü’ne göre, bir hastaya ayrılması gereken asgari muayene süresi en az 10 dakika. Bazı akademik metinlerde ise 20 dakika civarında veya üstü sürelerin ideal olduğu ifade ediliyor. Ancak Türkiye’de bu süre 5 dakika veya altında. Öte yandan MHRS’den geçen sene 388 milyon 95 bin 539 randevu alındı, günlük verilen ortalama randevu sayısı 1,7 milyonu buldu. Bu rakamlar sisteminin yükünü bir kez daha gözler önüne serdi. Son yıllara ait hekime müracaat sayılarında her geçen gün artış yaşandı.

YIL – HASTA SAYISI

• 2020 - 600 milyon 261 bin 131

• 2021 - 675 milyon 652 bin 190

• 2022 - 854 milyon 328 bin 324

∗∗∗

ŞİKÂYETLER ARTIYOR

Sağlık Bakanlığı’na bağlı hizmet veren MHRS'ye gelen şikâyetler her geçen gün artıyor. Çözüm platformu şikâyetvar’ın verilerine göre, MHRS’ye dair şikâyetler geçen sene nisan ayında mart ayına göre yüzde 53 oranında artarak 107’ye ulaşmıştı. Bazı kullanıcı yorumları şöyle:

• 182’yi aradığımda ulaşamıyorum. MHRS üzerinden randevu bulamıyorum. Sistem çalışmıyor. İnsanlar mağdur, sağlık hakkına erişemiyor.

•Aylarca talep oluşturuyorum ama hiçbir gelişme olmuyor. Göz hastalıkları randevusu almak imkânsız. Özele gitmeye mecbur kalıyoruz.