Roman açılımında Erdoğan ‘başarı’ dedi ama: Sorunlar ilk günkü gibi ortada

Türkiye’de her geçen gün daha da artan hayat pahalılığı ve ekonomik krizden en çok etkilenen kesimlerden biri de Romanlar. Sosyal hayattan eğitime ve sağlığa kadar hayatın birçok alanında ayrımcılığa maruz bırakılan Romanlar için “Roman Vatandaşlara Yönelik Strateji Belgesi (2023-2030) ve İkinci Aşama Eylem Planı (2026-2030)” yayımlandı.

AKP’li Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından yayımlanan genelgede, Roman yurttaşların kamu hizmetlerinden etkin bir şekilde yararlanabilmesi, sosyoekonomik refah seviyelerinin yükseltilmesi ve sosyal uyumlarının güçlendirilmesi gayesiyle önemli politikalar hayata geçirildiği belirtildi. Erdoğan, Birinci Aşama Eylem Planı ile eğitim, sağlık, istihdam, barınma, sosyal hizmet ve sosyal yardımlar olmak üzere her alanda sunulan hizmetlerle Roman vatandaşların desteklendiğini öne sürdü. Erdoğan, uygulamanın başarıyla tamamlandığını kaydederken Romanlara göre durum çok daha farklı.

YÜZDE 80’İ GÜVENCESİZ ÇALIŞTIRILIYOR

Marmara Bölgesi Roman Dernekleri Federasyonu Başkanı Sinan Karaca Öztürk, Roman yurttaşların temel sağlıklı barınma koşullarının dahi sağlanamadığı evlerde yaşamak zorunda kaldığına dikkat çekti. İstanbul Çekmeköy’deki Nişantepe Mahallesi’nde 2 bin 500’e yakın Roman hane olduğuna dikkat çeken Öztürk, bunlardan yaklaşık 2 binin gecekondularda yaşadığını ifade etti.

“Strateji Eylem Planı'nda hükümetin söylediği şeylerin neredeyse yüzde 90'ına yakını uydurma” diye konuşan Öztürk, “Sağlık hizmetlerine erişimden söz ediliyor ancak Romanların neredeyse yüzde 80'ine yakını SGK güvencesi olmayan işlerde çalıştırılıyor. Birçoğu kaymakamlıklardan aldıkları sosyal yardımlarla geçinmeye mahkûm bırakılıyor. İş başvurusu yaparken Roman olduğun anlaşılırsa bırak ilk tercih olmayı, onuncu tercih bile olamazsın” ifadelerini kullandı.

Romanların asıl talebinin eşit yurttaşlık olduğunu aktaran Öztürk, eğitim ve istihdamda eşitliğin sağlanamadığına dikkat çekti. Öztürk, “Konu Romanlar ya da Çingeneler olduğunda, devletin içindeki yöneticiler en başta bu ayrımcılığı kendileri yaratıyor. Ancak ‘Bir koli erzak veririz, Strateji Eylem Planı'nı yapalım onların temsilcilerinden birine de koordinatörlük veririz, o da onları orada oyalar’ mantığıyla ilerliyorlar. Gerçekten insanları düşünen bir anlayış yok. Roman mahallerindeki çocuk yaşta evlilikler ciddi bir problem ancak tüm yetkililer bu sorunu ancak buna bir çözüm üretilmiyor” dedi.

2 BİN ÖĞRENCİDEN 1’İ ÜNİVERSİTEYE GİDEBİLİYOR

Romanlara yönelik; eğitim, barınma, istihdam, önyargı, uyuşturucu gibi konu başlıklarının yer aldığı ilk eylem planının 2019-2023 yılları arasında hazırlandığını ifade eden Öztürk, bu plana bütçe ayrılmadığını, herhangi bir ilerleme kat edilmediğini anımsattı. Öztürk, “Bursa Kemalpaşa'da 30 bin kişinin yaşadığı Roman Mahallesi’ndeki çocukların liseye geçebilenleri adını soyadını yazmayı bile bilmiyor. Öğretmenler bu çocukları toplum adına çok önemsemedikleri için üzerlerine düşmüyorlar. Roman derneklerinden aldığımız bilgilere göre şu anda üniversiteye gidebilen öğrenci sayısı yaklaşık 2 bin öğrencide 1. Türkiye'de 8 milyon Roman vatandaşının yaşadığını öngörürsek bu elimizdeki veriler eğitimde de bir yol kat edilmediğini gösteriyor” dedi.

2019-2023 yılları arasında yapılan toplantılarda iktidarın “kendi gibi düşünen dernek başkanları yaratmaya çalıştığını” söyleyen Öztürk, “sorup soruşturanların ise sürecin dışına itildiğini” belirtti. 2023-2025 yılları arasındaki Roman Strateji Eylem Planı’nda ise belirli illerde Roman koordinatörler atandığını anımsatan Öztürk şöyle konuştu: “Romanlarla ilgili ‘sosyal konut yapacağız’ dediler. Ancak yapılan TOKİ’lerin ne şebeke suyu var ne çevresel düzenleme ne de kanalizasyon sistemi. İnsanlar toplumun dışına itildi ve kaderine terk edildi. Roman mahallerindeki uyuşturucu kullanımı 8-9 yaşa dek düştü. Ancak bu konuda da bir çalışma yok.”