Sağın rakibi yine sağ

MUSTAFA KEMAL ERDEMOL - kemalerdemol@yahoo.co.uk

Britanya, parlamento seçimleri için yarın sandık başına gidiyor. Kamuoyu anketlerine göre koalisyon hükümetinin büyük ortağı Muhafazakar Parti çok az farkla İşçi Partisi’nin önünde görülüyor. İktidarın küçük ortağı Liberal Demokrat Parti ile birlikte üç partinin oylarının toplamının yüzde 70’i bulamayacağı güçlü bir tahmin. Bu da seçimden yine bir koalisyon çıkacağı olasılığını artırıyor.

İktidardaki Muhafazakar Parti seçim propagandası olarak sürekli ekonomiyi öne çıkarırken muhalafetteki İşçi Partisi ise hükümeti özellikle artık çökmekte olan sağlık sistemiyle vurdu. Kampanyalarda bunların öne çıkmasının nedenleri var elbette. Tüm Avrupa’da yaşanan, ‘Bankacılık Krizi’ olarak da adlandırılan 2008 krizini, Başbakan Gordon Brown’ın önlemleriyle, atlatamasa da, dizginleyebilen zamanın İşçi Partisi hükümeti sonraki ilk seçimlerde bu krizin bedelini iktidarı kaybederek ödemişti. Bunda kriz kadar, Tony Blair’in başbakanlığındaki hükümetin başta Irak olmak üzere, kamuoyunda desteklenmeyen dış politikası da etkili olmuştu.

Kriz sonrası seçimde iktidara gelen Muhafazakar Parti, İşçi Partisi’nin sorumlu olduğunu belirttiği krizin yarattığı sorunları özellikle son beş yıl içinde gelir vergisini düşürerek gidermeye çalıştı. Bunun oy oranında artış yapan bir etki olduğunu belirtmeye gerek yok. Eğitim alanında ciddi yatırımlar yaptı ki, öğretmenlerin işsizlik kâbusunu ortadan kaldırdı. Ama Muhafazakâr Parti iktidara geldiğinden beri ‘Sıkı Önlem Politikası’ uyguladı. Bu çerçevede 490 bin devlet çalışanını işten attı. Ancak buna rağmen borç açığı kapatılmış değil. Ayrıca Muhafazakâr ağırlıklı koalisyon hükümeti döneminde ülkede eşitsizlik ciddi anlamda büyüdü.

KRİZDEN SİSTEM SORUMLU

İşçi Partisi, 2008 krizinden bankacılık sisteminin sorumlu olduğunu kamuoyuna yeterince açıklayamadı. Kriz yaşanmaması için kurulmuş denetleme amaçlı kurumlar, başta Merkez Bankası, gerekli önlemi almamışlardı. İşçi Partisi’nin en büyük hatası da sürekli borçlular yaratarak çok kâr yapmış olan bankalara söz geçirememesiydi. Bu kârdan devlet kasasına da para aktığı için hükümet bankaların adeta “önüne gelene kredi” verme çılgınlığına göz yumdu. İşçi Partisi iktidardayken başarılı bir politika sergiledi ama bu uzun süreli olamadı. 2008’den önce çok fazla borçlanma yaşanmadı, olan borçların büyük bir bölümü de ödendi. Brown, Blair hükümetinde Maliye Bakanı’yken altın satarak bu borçları ödemişti. Ancak kamuoyunun büyük bir bölümünde İşçi Partisi’nin ekonomik açıdan başarısız olduğu yönünde bir inanç var. Bunun sandığa yansıması da olacak elbette.

SEÇİM VAADİ GÖÇMENLER

Muhafazakar Parti’nin uzun zamandan beri asıl rakibi sağcı Birleşik Krallık Bağımsız Partisi (UKIP). Avrupa Parlamentosu seçimlerinde büyük başarı gösteren bu parti yabancı düşmanlarının da desteğini kazanmış durumda. Çünkü hem İşçi Partisi’nin hem Muhafazakâr Parti’nin göçmen politikalarına yönelik sert eleştirilerinin kamuoyunda olumlu bir karşılık bulduğu biliniyor. Partinin en büyük silahı da AB karşıtlığı. Bu da destekçilerinin sayısını arttıran bir unsur. Muhafazakar Parti de UKIP’e kendi tabanından akacak oyları önleme amacıyla AB karşıt söyleme sarıldı. Başbakan David Cameron, ülkeyi 2017’de bu konuda referanduma götüreceği sözünü verdi. Dolayısıyla yarınki seçimlerde Muhafazakâr Parti’nin asıl rakibi UKIP.

Oysa gerek UKIP gerekse Muhafazakâr Parti’nin ülkeyi AB’den çıkaracakları yönündeki vaatleri gerçekçi değil. Bu ekonomik açıdan İngiltere’ye zarar verecek bir durum. İngiltere özellikle AB ülkelerinden gelen yatırımcılar için çok cazip bir ülke. Japonya, AB ülkelerine İngiltere üzerinden Avrupa açılmak için otomobil sektöründe büyük yatırımlar yaptı. AB’den çıkış bunları kaybetmesine yol açabilir.

KÜÇÜK ORTAK ZORDA

Lord Ashcroft adlı kamuoyu araştırmaları yapan kuruluşun anketine göre Liberal Demokrat Parti ciddi oy kaybetti. Öyle ki partinin başkanı Nick Clegg bu kez parlamentoya bile giremeyebilir. Ankete göre Sheffield’daki İşçi Partisi adayı karısında seçimi kaybedebilir Clegg. Yarın yapılacak olan seçimde tek parti iktidarı çıkmayacak gibi görünüyor. Ülke uzun zamandan beri koalisyonla yönetilmeye alışmış durumda. Değişen bir durum olmayacak demektir bu.