Şeker’de zarar dönülmez halde

Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. ve bağlı ortaklıkları, Özelleştirme Yüksek Kurulu’nun 20 Aralık 2000 tarihli kararıyla özelleştirme kapsamına alındı. 2007 yılında tüm kamu hisselerinin özelleştirme programına dâhil edilmesiyle kurum, Özelleştirme İdaresi Başkanlığı’na bağlandı. Özelleştirme Yüksek Kurulu, özelleştirme işlemlerini yıllarca erteledi ve işlemlerin tamamlanmasını 31 Aralık 2023’e kadar uzattı.

Özelleştirme sürecinde kurumun kıymetli taşınmazları ve kâr eden fabrikaları çoğunlukla pazarlık usulüyle satıldı. Şekerdeki özelleştirme, nişasta bazlı şeker kullanımının artması gibi halk sağlığı açısından telafisi güç sorunları da beraberinde getirdi.

HER YIL KATLANDI

Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş.’nin mali dengesi özelleştirmelerle birlikte altüst oldu. Şirketin neredeyse her yıl katlanarak artan zararı, 2025 itibarıyla 10 milyar TL’yi aştı.

Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın kamu işletmelerine yönelik mali raporlarına göre Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. 2019 ve 2020 yıllarında sırasıyla 968 milyon 600 bin TL ve 969 milyon 800 bin TL zarar etti. Kurumun 2021 yılı zararı ise kayıtlara 2 milyar 143 milyon 200 bin TL olarak geçti.

Şirket, 2022 yılını 1 milyar 168 milyon TL’lik kârla kapattı. Ancak fabrikaları özelleştirilen ve kıymetli taşınmazları satılan kurum, 2023 itibarıyla yeniden borç batağına sürüklendi. Sayıştay’ın dahi “geri dönülemez borç çıkmazı” olarak nitelendirdiği kötü yönetim sonucunda kurum, 2023 yılında 3 milyar 340 milyon TL zarar etti.

ASTRONOMİK KAYIP

Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş.’nin dönem zararının 2024 yılının sonunda astronomik boyutlara ulaştığı belirlendi. Buna göre şirketin 2024 yılı zararı 11 milyar 681 milyon TL oldu. Böylece kurumun dönem zararı, 2023 yılına göre yüzde 249,8 oranında arttı.

Türkiye Şeker Fabrikaları’nın bazı yıllara göre net dönem zararları şöyle:

2019: 968 milyon 600 bin TL

2021: 2 milyar 143 milyon TL

2023: 3 milyar 340 milyon TL

2024: 11 milyar 681 milyon TL