Sinema arşivine sistemli saldırı
MSGSÜ Prof. Sami Şekeroğlu Sinema-TV Merkezi’ndeki Türk Film Arşivi ve Sinema Müzesi boşaltıldı. Arşivdeki Cumhuriyet tarihinin anlatıldığı nitrat tabanlı filmlerin gönderildiği depolardaki akıbeti belirsiz.
Kültür Sanat Servisi
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi rektörlüğü Prof. Sami Şekeroğlu Sinema-TV Merkezi’ndeki Türk Film Arşivi ve Sinema Müzesi’ni depreme dayanıklı hale getirmek yerine yıkımına karar verdi. Halbuki riskli yapıların tespitinde ve tahliyesinde yetkili kurum rektörlük değil belediyeler. Buna rağmen Rektörlük 17 Haziran 2025’te yıkım ihalesi açtı. Buna paralel olarak MSGSÜ’deki Türk Film Arşivi ve Sinema Müzesi’nde bulunan Cumhuriyet tarihinin anlatıldığı film arşivinin son durumunun belirsizliği de tepkilere neden oluyor.
MSGSÜ Okul Mezunları İnisiyatifi de yaptığı açıklama ile Cumhuriyet tarihinin belgelerinin yer aldığı arşive sistemli bir saldırının yaşandığına dikkat çekti. Arşivdeki filmlerin önemine dikkat çekilen açıklamada kurumun akademik ve teknik altyapısının dağıtılmaya; kurumsal hafızasının ise silinmeye çalışıldığı belirtilerek şu bilgilere yer verildi:
2023’te MSGSÜ’ye bağlı merkez deprem riski nedeniyle boşaltıldı; Türk Film Arşivi ve Sinema Müzesi dağıtıldı. Arşivde bulunan ve Cumhuriyet tarihinin anlatıldığı nitrat tabanlı filmler İstanbul dışındaki depolara gönderildi. Bu depolarda restorasyon ve film arşivi uzmanları yok. Arşiv, Osmanlı döneminden başlayarak Kurtuluş Savaşı cepheleri, TBMM’sinin açılışı, Atatürk’ün yurt gezileri, açılan ilk fabrikalar, ülkeyi ziyaret eden yabancı devlet adamlarının gezileri gibi Cumhuriyet’in kuruluşuna dair belgeleri içeriyor.
KURUM HAFIZASI SİLİNİYOR
Atatürk Filmleri olarak bilinen değerli ve belge niteliğindeki filmlerin akıbetini CHP İzmir Milletvekili Yüksel Taşkın Milli Eğitim Bakanı’na sordu. Cevap bekleniyor.
Merkez 2019’dan bu yana sistematik biçimde işlevsizleştiriliyor. Kurumun akademik ve teknik altyapısı dağıtılmaya; kurumsal hafızası da silinmeye çalışılıyor.
2020’de merkezin girişleri kilitlendi ve öğrencilerin kullanımına kapatıldı. Ayrıca uzman akademisyenler, teknik personel ve sanatçılar görevlerinden uzaklaştırıldı; yerlerine sinema dışı alanlardan eğitmenler getirildi. Üniversite kadrosundaki film arşivi ve film restorasyonu alanında yıllarca görev yapan eğitimli uzman kadroların da Türk Film Arşivi’ne erişimi üniversite rektörlüğünce engelleniyor.
∗∗∗
YIKIMA KARŞI SİNEMANIN BELLEĞİNE SAHİP ÇIKALIM
MSGSÜ GSF Sinema-TV Bölümü Öğrenci ve Mezunları da ortaklaşa ‘Türk Sinemasına Işık Tutan Merkez: MSGSÜ Prof. Sami Şekeroğlu Sinema-TV Merkezi Yıkılmasın!’ başlıklı imza kampanyası başlattı. Hukuki sürecin devam etmesine rağmen, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Prof. Sami Şekeroğlu Sinema-TV Merkezi’nde yıkım başlatıldığına dikkat çekilen açıklamada "Merkez, yalnızca bir bina değil; Türk sinema tarihinin kalbi, Metin Erksan, Lütfi Ö. Akad, İlhan Arakon, Memduh Ün gibi değerli ustaların izleriyle birlikte mirasını da taşıyan bir kültür hazinesidir" denildi. Bu yıkımın sadece kültürel bir mirası değil, doğrudan öğrencilerin eğitim hakkını da ortadan kaldırdığını vurgulayan açıklamada, "Yüzlerce öğrenci dersliksiz, stüdyo ve salonlardan mahrum bırakıldı" denildi. Açıklamada "Bina yıkılırsa, sadece bina değil Türk sinema tarihimizin ve Türk Sinemasının ustalarının soluğunu barındıran belleği de, öğrencilerin geleceği de yok olacaktır" ifadesi yer aldı.
∗∗∗
MİRASA SAHİP ÇIKIN
Sinema Yazarları Derneği (SİYAD), MSGSÜ’deki yıkım işlemleriyle ilgili yaptığı açıklamada “Sinema hafızamızın akıbetinden endişeliyiz" denildi. SİYAD’dan konuya ilişkin yapılan açıklamada şunlar kaydedildi: “2019’dan beri yaşanan süreç, muazzam bir kültürel miras olarak çok özel bir öneme sahip olan bu merkezle ve merkezin geleceğiyle ilgili kaygıların maalesef hâlâ giderilemediğini gösteriyor. Sinema yazarları olarak defalarca yararlandığımız bu merkezin son durumuyla ve geleceğiyle ilgili, üniversite yönetimden tüm kamuoyuna ayrıntılı bir açıklama yapmasını talep ediyoruz.”
