Tahran’a dört koldan baskı
İran’a baskıyı artıran Trump’ın “Nükleer müzakere olmazsa bombalarız” tehditleri sonrası Tahran dolaylı müzakere teklifi yaptı. Gerilim tırmanırken ABD ile ilişkilere reset atan Rusya ve Çin, diplomatik çözüm için devrede. Direniş Ekseni’ni kırmak isteyen ABD’nin uçakları Yemen’i bombalarken Irak’ta ise Şii milisler silah bırakıyor.
Dış Haberler
ABD’de Donald Trump yönetiminin Tahran’a yönelik tehditleriyle gerginlik tırmanırken emperyalist güçlerin İran’ın Ortadoğu’daki etkisini ortadan kaldırma adımları sürüyor. ABD ile ilişkileri tekrar kuran Rusya, müttefikleri İran ve Çin’le diplomasi trafiği başlattı. Irak’taki İran destekli Şii gruplar, Trump’ın olası saldırılarına karşı silah bırakmaya hazırlanırken ABD Yemen’i bir kez daha vurdu.
İran, ABD Başkanı Trump’ın istediği şekilde doğrudan müzakerelere girmeyeceklerini ve önerdikleri dolaylı müzakere formatı için Washington’un kararını beklediklerini bildirdi. Dışişleri Bakanı İsmail Bekayi, İran’ın dolaylı müzakere önerisinin geçmiş tecrübeler ve son on yıldaki nükleer müzakereler dikkate alınarak sunulduğunu belirtti.
Bekayi, dolaylı müzakerelere süreci oluşması ihtimaline değinerek “Umman, bu konuda başlıca aday olacak” dedi.
GÖRÜŞMELER SÜRÜYOR
Nükleer anlaşmanın Avrupalı tarafları Almanya, İngiltere ve Fransa ile teknik nükleer görüşmelerin yapıldığını söyleyen Bekayi, yakında bu görüşmelerin bakan yardımcıları düzeyinde gerçekleştirileceğini ifade etti.
Bekayi, anlaşmanın diğer tarafları Rusya ve Çin ile de teknik görüşmelerin sürdüğünü kaydetti. İran’ın nükleer silah üretmeyeceğine dair tutumunu yineleyen Bekayi, “Tüm iddialara rağmen barışçıl nükleer programımıza kararlılıkla devam ediyoruz” dedi.
ABD Başkanı Donald Trump, İran ile bir nükleer anlaşmaya varılmaması halinde ülkeyi “bombalamakla” tehdit etmişti. Trump, Mart’ta nükleer program hakkında müzakere teklifini İran’ın dini lideri Ali Hamaney’e ilettiğini duyurmuştu.
UÇAKLAR ÜSLERE YERLEŞTİ
Tahran, Trump’ın teklifini reddederken olası saldırılara güçlü karşılık vereceğini açıklamıştı.
Trump’ın geçen pazar günü İran’ı nükleer program konusunda Washington ile anlaşılmazsa “hiç görülmemiş bir şekilde bombalarız” tehdidi sonrası geçen hafta Amerika Hava Kuvvetleri, altı B-2 tipi bombardıman uçağını Hint Okyanusu’ndaki Diego Garcia adasında bulunan ABD-İngiliz ortak askeri üssüne konuşlandırmıştı.
6 ÜLKEYE UYARI
Bu adım, ABD’nin Ortadoğu’da İran ve Yemen’e yönelik olası askeri operasyonlarına hazırlık olarak değerlendirilmişti.
Reuters’ın diplomatik kaynaklara dayandırdığı haberine göre ise orduyu alarma geçiren Tahran yönetimi, komşu ülkeleri uyararak Amerikan güçlerinin topraklarını ya da hava sahalarını kullanmasına izin verilmesini “düşmanca bir hareket” olarak değerlendireceğini bildirdi.
RUSYA VE ÇİN’DEN HAMLE
Irak, Kuveyt, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Katar, Türkiye ve Bahreyn’e resmi nota gönderen İran, bu ülkelere ABD güçlerinin herhangi bir askeri operasyon için kendi sınırlarını kullanmasına izin vermemeleri çağrısı yaptı.
Trump’ın gelişiyle ABD ile ilişkilerde yeni bir sayfa açmaya hazırlanan Rusya ise, krizin askeri restleşmeye dönüşmesini engellemek için Çin ve İran’la ortak diplomasi trafiği başlattı. ABD ile İran arasındaki gerilimi yatıştırmak için her türlü çabayı göstermeye hazır olduklarını belirten Kremlin Sözcüsü Dmitri Peskov, özellikle nükleer anlaşma konusunda İran’la temasların sürdüğünü kaydetti.
Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Maria Zaharova da Rusya, İran ve Çin arasındaki teknik görüşmelerin uzmanların katılımıyla bugün süreceğini belirtti.
∗∗∗
ABD TEHDİDİ NEDENİYLE Şİİ MİLİSLER SİLAH BIRAKIYOR
Irak’ta Haşdi Şabi olarak bilinen İran destekli bazı Şii milis grupların, ABD ile olası bir çatışmayı önlemek için silah bırakmaya hazırlandığı belirtildi. Reuters’a konuşan 10 kıdemli Şii komutan ve yetkiliye göre gerilimi yatıştırmaya yönelik bu hamle, Trump’ın ocak ayında görevi devralmasından bu yana ABD’li yetkililer tarafından Irak hükümetine özel olarak yapılan uyarıların ardından gündeme geldi. Yetkililer, Irak’taki bu grupların dağıtılmaması durumunda Irak’ın ABD’nin hava saldırılarına hedef olabileceklerinin Bağdat’a iletildiğini söyledi.
TAHRAN’DAN YETKİ
Irak hükümetine yakın Şii siyasetçi İzzet el-Şahbendar, Başbakan Muhammed Şiya es-Sudani ile milis liderleri arasında yapılan görüşmelerin “çok ileri düzeyde” olduğunu kaydetti. Habere göre, milis güçlerin komutanları İran Devrim Muhafızları’nın kendilerine, ABD ve İsrail’le yıkıcı bir çatışmadan kaçınmak için gerekli tüm adımları atma yetkisi verdiğini söyledi.
∗∗∗
HUSİLERE KARŞI OPERASYON HAZIRLANDIĞI İDDİA EDİLDİ
ABD, Yemen’in başkenti başkent Sana ve Sada kentine İran destekli Husilere yönelik hava saldırıları düzenledi. Husiler, saldırılarda 6 kişinin yaşamını yitirdiğini, 32 kişinin yaralandığını duyurdu. Husilerin lideri Abdulmelik el-Husi, son saldırıların ardından yaptığı açıklamada ABD’nin Husilere yönelik saldırılarını sürdürmesi durumunda Washington’un da hedef alınacağını vurguladı.
Öte yandan CNN, diplomatik kaynaklara dayandırdığı haberinde ABD ve Suudi Arabistan’ın desteğiyle Husilere yönelik askeri kara operasyonuna hazırlık yapıldığı belirtildi. 15 Mart’ta ABD Başkanı Donald Trump, Husilere yönelik saldırılar başlatılması emrini vermiş ve herhangi bir karşı saldırıdan İran’ı sorumlu tutacağını söylemişti.
