Tanıdık yöneticilerden zarar bahanesi: Somalı madenciye ‘fedakârlık’ baskısı

Bilge Su YILDIRIM

Yeni Anadolu Madencilik, Manisa Soma’daki maden ocağında çalışan madencilere maaşların yarısını yatıracağını ve yakın bir sürede küçülmeye gideceğini duyurdu. İşyerindeki yetkili sendika Türkiye Maden İşçileri Sendikası (Maden-İş) ile yaptığı görüşmede şirketin zarar ettiğini ifade eden yöneticiler, işçilerden ‘fedakarlık yapmalarını bekleyerek’ şu an yarısını yatırdıkları maaşın tamamını en kısa zamanda vereceklerini söyledi.

Maden-İş Ege 1 No’lu Şube Başkanı Rıza Sal, maden ocağının akıbetinden endişe olduklarını söyledi. Şirketin zarar ettiği öne sürerek nihayetinde üretimden çekilmeyi hedeflediğine dair endişeli olduklarını ifade eden Sal, yönetimle görüşmek üzere Ankara’ya gittiklerini belirtti.

BirGün’e konuşan Sal, şunları söyledi: “Çalıştığımız maden ocağı 2019’da bizzat Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın kararıyla Yeni Anadolu Madencilik’e devredildi. Devir işleminin ardından çok çeşitli vaatler verildi. Üretimi artıracağız, istihdamı yükselteceğiz, vesaire… Büyümek şöyle dursun yıllar içinde ocakta çalışan madenci sayısını azalttılar. Hep zarar ettiklerini söylediler ama şu çok açık ki bu maden ocağı bilerek zarara uğratıldı. Bu alanda 40 milyona yakın kömür rezervi var, Yeni Anadolu Madencilik bunu hiçbir şekilde değerlendirmedi, yatırım yapmadı. ‘Milli enerji, yerli üretim’ diyorlar hep ama kaynak olmasına rağmen ithalatı tercih ediyorlar. ‘Zarar etsin de elden çıkaralım’ anlayışındalar. Hiçbir sürdürülebilirliği kalmadı durumun. Biz de bundan endişeliyiz. İstiyoruz ki çalışalım, katma değer yaratalım, ülke ekonomisini destekleyelim. Buna imkân var ama alan açan yok. Alan açılmadığında da her an işinden olma tehlikesiyle burun burunasın. Biz de ekmeğimizin peşindeyiz, kimsenin malında mülkünde, fazlasında gözümüz yok.”

∗∗∗

BAŞKAN KOLTUĞUNA OTURANLAR TANIDIK

Küçülme gerekçesiyle işçi çıkarma hazırlandığı ifade edilen Yeni Anadolu Madencilik’in yönetim kurulunda ise tanıdık isimler var. İki ay önce Şirketin Yönetim Kurulu Başkanlığına Türkiye Kömür İşletmeleri (TKİ) Genel Müdür Yardımcısı Mehmet Uygun atandı. Uygun, Yönetim Kurulu Başkanı olarak atanmasıyla birlikte 2014’te 301 madencinin yaşamını yitirdiği Soma Katliamı’nın yaşandığı maden ocağının başına geçmiş oldu. Ancak bu, Uygun’un adının Soma Katliamı’yla ilgili ilk anılışı olmadı. TKİ Genel Müdür Yardımcısı görevinden Yeni Anadolu Madencilik Yönetim Kurulu Başkanlığına atanan Uygun, katliamın yaşandığı 2014’te TKİ Sağlığı ve Güvenliği Dairesi Başkanlığı yapıyordu. Buna karşılık Uygun’un adı dava sürecinde hiçbir tutanakta geçmedi. Başkanlığını yürüttüğü İş Sağlığı ve Güvenliği Dairesinin iş sağlığı ve güvenliği açısından değerlendirmeler yapmasına karşın Uygun hakkında soruşturma açılmadı. Uygun, daha sonra TKİ Genel Müdür Yardımcılığı’na terfi ettirildi.

Uygun’un Yönetim Kurulu Başkanlığı koltuğunu devraldığı isim de yabancı değil. Şirketin uzun yıllar boyunca yönetim kurulu başkanlığını üstlenen Arslan Narin’in, görevini uyguna devretmesinin ardından geçtiği yeni koltuk Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü (MAPEG) oldu. Şu an MAPEG Genel Müdürü olarak görev yapan Narin, 25 Temmuz 2023’te ise Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nda Bakan Müşaviri olarak göreve başlamıştı. Narin, sadece üç gün sonra 28 Temmuz 2023 tarihli Bakanlık Makamı Oluru ile vekâleten Yönetim Hizmetleri Genel Müdürü olarak görevlendirildi. Narin, bu görevlerin ardından 15 Eylül 2023 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanı kararıyla Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü’ne Genel Müdür olarak atandı.

∗∗∗

KÖMÜR İŞLETMELERİ ONLARA ÇALIŞIYOR

TKİ-MAPEG-Yeni Anadolu Madencilik arası ‘transferler’ sürerken şirket TKİ’ye ait en verimli 4 maden ocağının işletmeciliğini yapıyor. Şirketin 12 maden sahasının 4’ünü oluşturan ocakların listesi ise şöyle:

• Yıllık 500 bin ton kömür üretimi yapılan Konya Ilgın’daki açık ocak kömür sahası

• Yaklaşık 129 milyon ton kömür rezervi bulunan ve yıllık 100 bin ton kömür üretimi yapılan Tekirdağ Saray’daki açık ocak kömür sahası

• Yıllık 100 bin ton kömür üretimi yapılan Tekirdağ Malkara’daki açık ocak kömür sahası

• Manisa Soma’daki Deniş 1-B Panosunda bulunan açık ocak kömür sahası