Tarihte bugün - 16 Eylül

16.09.2014 13:28 ARŞİV
16 Eylül tarihinde Türkiye ve Dünyada neler yaşandı?

Olaylar

1810 - Meksika'da Grito de Dolores'in İspanyol hakimiyetine karşı ayaklanması.
1873 - Fransa'daki Almanya işgalinin sonu.
1889 - II. Abdülhamit'in dostluk amacıyla Japonya'ya gönderdiği Ertuğrul Firkateyni, dönüş yolunda, Funakora kıyılarında fırtınaya tutuldu; gemi kayalara çarparak parçalandı. 540 denizci öldü, 6 subay ve 63 er kurtuldu.
1935 - Sümerbank Kayseri Bez Fabrikası açıldı. Cumhuriyet döneminde sanayi hareketini başlatan ilk tesis olan fabrika, Sovyetler Birliği'nden alınan 8.5 milyon TL krediyle kurulmuştu.
1938 - Bulgaristan'daki Türk okullarında öğretimin Türk harfleriyle yapılmasına karar verildi.
1941 - II. Dünya Savaşı'nda Nazi Almanyası Kuvvetleri'nin Kiev ve civarındaki kuşatması tamamlandı.
1949 - Yunanistan'da iç savaş sona erdi.
1950 - Amerikan kuvvetlerinin Kore'nin güney limanı olan Inchon'a çıkartma yapması.
1955 - Balistik füze fırlatan ilk sovyet Zulu sınıfı denizaltısı üretildi.
1955 - Sıkıyönetim Komutanlığı, 1955'de İzmir'de Sabah Postası gazetesini kapattı. Gazetenin sorumlu yazı işleri müdürü ve başyazarı Orhan Rahmi Gökçe tutuklandı.
1959 - Charles De Gaulle Cezayir'in kendi politik geleceğini yapacağı bir referandumla belirlemesini istedi.
1961 - Yassıada Yargılamaları neticesinde idama mahkûm edilen Fatin Rüştü Zorlu ve Hasan Polatkan infaz edildi.
1966 - Turgut Özakman'ın "Duvarların Ötesi" adlı oyunu sosyalizm propagandası yaptığı gerekçesiyle yasaklandı.
1967 - "Doğu Mitingleri"nin ilki Diyarbakır'da yapıldı. Türkiye İşçi Partisi Doğu mitinglerini düzenledi ve destekledi. Cumhuriyet sonrasında ilk kez kitle gösterilerinde Kürt varlığı dillendirilmiş oldu.
1969 - SEÇ adlı yolcu uçağı, oyuncak bir tabanca ile Sadi Toker tarafından Bulgaristan’ın Sofya kentine kaçırıldı.
1976 - Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK) üyesi işçiler genel greve gittiler. İşçiler, Milliyetçi Cephe hükümetinin çekilmesini istediler, Devlet Güvenlik Mahkemeleri'ni protesto için genel yas ilan ettiler.
1982 - Sabra ve Şatilla Katliamı: Lübnan'da Sabra ve Şatilla Filistin mülteci kamplarında katliam.
1987 - Ozon tabakasındaki delik tehlikeli olmaya başladı. Kanada, Montreal'de 70'den fazla ülke bir araya geldi. Toplantıda, Kloroflorokarbon gazının kullanımının 1999'a kadar yarıya indirilmesi anlaşması imzalandı.
1992 - Erdal İnönü Sosyalist Enternasyonal'in başkan yardımcılığına seçildi.
1993 - Demokrasi Partisi (DEP) Genel Başkanı Yaşar Kaya, "devletin ve milletin bölünmez bütünlüğü aleyhine propaganda" yaptığı gerekçesiyle tutuklandı.
1997 - İstanbul Aksaray'daki emniyet müdürlüğü binasına ikinci kez uzaktan lav roketi ile saldırı düzenlendi.
2011 - İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisi, Taksim Meydanı’nın tamamının yayalaştırılmasını kabul etti.

Doğumlar
1904 - Nikolay Ostrovski, Sovyetler Birliği'nde çok popüler olmuş ve sosyalist emeğin ve çalışma azminin sembollerinden birisi haline gelen [[Pavel Korçagin] karakterinin sahibi sovyet yazar (ö. 1936)
1893 - Albert Szent-Györgyi, C vitaminin keşfi ile 1937 yılında Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü kazanmış Macar fizyolog (ö. 1986)

Ölümler
1498 - Tomás de Torquemada, İspanya'nın ilk büyük engizisyon lideri (d. 1420)
1931 - Ömer Muhtar, Libyalı ulusal kahraman, anti-emperyalist direnişçi (d. 1862)
1944 - Gustav Bauer, Nazi Almanyası öncesindeki Weimar Cumhuriyeti'nin 1919-1920 arasındaki şansölyesi (d. 1870)

Ayrıca 16 Eylül,
Uluslararası Ozon Tabakasını Koruma Günü
Papua Yeni Gine Bağımsızlık Günü (Avustralya'dan, 1975),
Ukrayna'da Harkiv Oblastı'ndaki Lozovanın kurtuluşu (1943, II. Dünya Savaşı)