birgün

16° PARÇALI BULUTLU

ARŞİV 07.07.2011 16:22

Tıbbileştirilen yaşam iyi mi?

Deniz Sezgin’in “Tıbbileştirilen Yaşam Bireyselleştirilen Sağlık: Çelişkiler, Alternatifler ve Sağlık İletişimi” başlıklı kitabı, Türkiye’de...

Deniz Sezgin’in “Tıbbileştirilen Yaşam Bireyselleştirilen Sağlık: Çelişkiler, Alternatifler ve Sağlık İletişimi” başlıklı kitabı, Türkiye’de sayısı çok az olan sağlık iletişimi araştırmalarına önemli bir katkı niteliği taşıyor. Sezgin, günümüzde sağlık iletişimini, en azından medyada yer aldığı kadarıyla anlayabilmek için yaşamın tıbbıleştirilmesi ve sağlığın bireyselleştirilmesi süreçlerinin ardındaki dinamikleri eleştirel bir yaklaşımla aydınlatmayı hedefliyor.
 
***
Ankara Üniversitesi Öğretim Görevlisi olan Dr. Sezgin, medyanın geçtiğimiz 10 yıl içinde sağlık/hastalık konularına eskiden olmadığı kadar geniş yer ayırdığına dikat çekerek şu gözlemi yapıyor: “... televizyonda sağlık programlarında gözlemlenen geometrik artış, pek çok gazetenin çoğu kere tam sayfa sağlık haberleri/dizileri yayınlamaları, pazarlama iletişimi alanında sağlık ve hastalık temalarının hemen hemen her tür ürün tanıtımı için kullanılabilir bir ‘konsept’ haline gelmesi, sağlık dergilerinin yaygınlaşması, internette sağlık temalı sayfalarda gözlemlenen artış; özetle, akla gelebilecek tüm mecralarda sağlık konulu içerikte görülen ‘şişme’ bu kapsamda akla ilk gelen unsurlardır (s.17).”

***
Bu artışın önemli nedenlerinden biri sağlıkta reform çabalarının oldukça büyük bir özel sağlık sektörü yaratmış olması. Doktorlar, hastaneler, sosyal güvenlik kurumları, ilaç sektörü, sağlık donanımları, sigortacılar, sağlıklı yaşam  sektörü ve labaratuarlardan oluşan bu yapı ister istemez ticari çıkarlarla yakından ilişkili.

Deniz Sezgin, yaşamın tıbbıleştirilmesini “Bedenlerin ‘sağlık’ başlığı altında denetimlerinin sağlanması yollarından biri olarak ...” tanımlıyor. Yazar’a göre geçmişte doğal süreçler olarak kabul edilen doğum, ölüm, menapoz ve yaşlılık gibi kavramlar başta olmak üzere çok sayıda kavram ya da konu tıbbileştirilmeye başlamıştır. Sezgin bu konuda şu yorumu yapıyor: “Tıp alanındaki gelişmelerin bahsi geçen konularda bireye daha yüksek yaşam kalitesi, daha sağlıklı ve daha uzun geçirilen bir ömür getirdiği göz ardı edilemez. Buna karşın, gündelik yaşamın tıbbileştirilmesi, tıbbi hegemonya açısından doktorların, sağlık kuruluşları ve sağlık hizmeti sağlayanların, ilaç firmalarının ve tedaviye katkı sağlayan ‘ilaçmış’ gibi düşünülen ürün üreticilerinin; özetle sağlık ile ilgili olabilecek çıkar gruplarının gücünü arttırmıştır. (s.21).”

***
Sağlık sorunlarının bireyselleştirilmesi, yaşamın tıbbıleştirilerek bedenin çıkarlar doğrultusunda kullanılmasını mümkün kılan önemli bir yol olarak ortaya çıkıyor. Sağlık sorunsalının bireyselleştirilmesi bir yandan bireye bedeninin kontrolünün onda olduğu yanılsamasını vermekte diğer yandansa tüm sorumluluk bireye yüklenmektedir. Sağlık sorunlarıyla ilgili olarak çevre koşullarının, sağlık politikalarının ve diğer sağlık sektörü gelişmelerinin etkisi yok sayılmakta, bireyin doğru bilgiyi, doğru yaşam pratiğini neredeyse medyadaki içerikler dolayımıyla tüketmesi istenmektedir.
Deniz Sezgin’in Schola/Ayrıntı yayınlarından çıkan kitabı sağlığın günümüzdeki macerasını iletişim gözüyle anlamak isteyen herkesin okuması gereken bir kitap. Kitapta Hürriyet Gazetesi’nin eklerinin bir yılda verdiği tüm sağlıkla ilişkili içeriklerin yukarıdaki çerçeveden çözümlemesiyse oldukça önemli gerçekleri gün ışığına çıkarıyor.  
 

Bir Çağrımız Var
Az önce okuduğunuz haber, bağımsız bir medya organı tarafından size sunuldu.
Bağımsız gazetecilik; sermayeye karşı halkı, sömürüye karşı emeği, eşitsizliğe karşı adaleti, savaşlara karşı barışı, piyasacılığa karşı temel hakları, talana karşı doğayı, erkek şiddetine karşı kadınları, istismara karşı çocukları savunmanın olmazsa olmaz koşuludur.
Siz de gerçeğin sesini yükseltmek adına sorumluluk almak istiyorsanız, sadece birkaç dakikanızı ayırarak BirGün’e abone olabilir ve ‘#BirGünBenim’ diyebilirsiniz.
Şimdiden sonsuz teşekkürler…
BirGün bizim; hepimizin.
Tıklayınız