TMMOB'den millî parklar uyarısı: "Doğa koruma bir piyasa faaliyeti değildir"
Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB), TBMM gündeminde bulunan Millî Parklar Kanunu değişiklik teklifine tepki gösterdi. Yapılan açıklamada, düzenlemenin koruma alanlarını "gelir kapısı" haline getireceği ve sermayeye teslim edeceği vurgulandı.
TMMOB Yönetim Kurulu, 3 Mart 2026 tarihinde yaptığı basın açıklamasıyla Millî Parklar Kanunu ve bazı kanunlarda değişiklik öngören yasa teklifine karşı uyarıda bulundu. "Millî Parklar Kamusal Varlıktır, Sermayeye Teslim Edilemez" başlığıyla yayımlanan metinde, düzenlemenin doğa koruma alanları üzerinde geri dönülemez tahribatlar yaratacağı savunuldu.
"KORUMA DEĞİL, İŞLETME ODAKLI MÜDAHALE"
Açıklamada, Türkiye’deki millî parkların ülke yüzölçümünün sadece yüzde 1’ine tekabül ettiği hatırlatıldı. Uluslararası standartlarda bu oranın yüzde 20’lerin üzerine çıktığı belirtilirken sınırlı olan bu alanların genişletilmesi yerine "kullanım ve işletme" odaklı bir anlayışla yapılandırılmasının kamu yararına aykırı olduğu ifade edildi.
KURUMSAL YAPI "GELİR ÜRETME" KISKACINDA
TMMOB, Doğa Koruma ve Millî Parklar Genel Müdürlüğü’nün özel bütçeli ve döner sermayeli bir yapıya dönüştürülmek istenmesini eleştirerek şu iki noktaya dikkat çekti:
- Mali Performans Baskısı: Kurumun kiralama ve tahsis yoluyla gelir üretmeye zorlanması, koruma anlayışını mali performans ölçütlerine mahkûm edecektir.
- Yapılaşma Tehdidi: Bu dönüşümün daha fazla turizm tahsisi, daha fazla altyapı yatırımı ve doğal alanlar üzerinde artan kullanım baskısı anlamına geldiği belirtildi.
"ALTYAPI İÇİN SINIRSIZ İZİN YOLU AÇILIYOR"
Yeni düzenlemeyle enerji iletim hatları, petrol/doğalgaz boru hatları ve ulaşım gibi altyapı projelerine "kamu yararı" ve "zaruret" gerekçesiyle sınırsız izin verilmesinin önünün açıldığı vurgulandı. TMMOB, bu tesisler için "uzun devreli gelişme planı" zorunluluğunun kaldırılmasının ekolojik bütünlüğü bozacağını savundu.
"KAÇAK YAPILARA İMAR AFFI GETİRİLİYOR"
Teklifteki en dikkat çekici eleştirilerden biri de kaçak yapılarla ilgili oldu. TMMOB, kanuna aykırı binaların "ihtiyaç görülmesi" halinde idare tarafından değerlendirilebileceğine ilişkin hükmün, millî parklar içindeki kaçak yapılar için örtülü bir "imar affı" niteliği taşıdığını iddia etti.
TMMOB'DEN ÇAĞRI: "TEKLİFİ GERİ ÇEKİN"
Doğa korumanın bir piyasa faaliyeti olamayacağının altını çizen TMMOB Yönetim Kurulu, açıklamasını şu çağrıyla sonlandırdı:
"Millî parklar sermayeye tahsis edilecek yatırım alanları değil, kamusal varlıklarımızdır. TBMM gündemindeki bu teklif derhal geri çekilmeli; koruma ilkesini esas alan, planlama bütünlüğünü güçlendiren bir yaklaşım benimsenmelidir."
