Toplumsal cinsiyet eşitsizliği ve şiddet
MURAT YAYKIN MURAT YAYKIN

Atölye çalışması şair ve fotoğrafçı Mehmet Özer yürütücülüğünde Toplumcu Gerçekçi Belgesel Fotoğraf Atölyesi tarafından gerçekleştirilmiş bir proje. Atölyenin amacı; kurumların ve bireylerin toplumsal cinsiyet eşitliği mücadelesi deneyimlerini fotoğraf aracılığıyla yeniden üreterek görsel metinler oluşturmak, böylece yarattığı eşitsizliklerin doğurduğu acılara fotoğraflar aracılığıyla tanıklık etmeyi sağlayan bir bilincin de önünü açmak olarak aktarılmış. (Aynı isimli albüm-kitaptan alıntı, TGBFA, Çankaya Belediyesi)



‘Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliklerini Görmek’ başlıklı yazısında Prof. Dr. Necla Kurul, Simon Well’den bir alıntı yapıyor: “Şiddet ona kulluk eden herkesi şeyleştirir.” Sonra da: “Başkalarının acısına bakan kişi, şiddet karşısında şeyleşir, şeyleşmeden kurtulmak ona itiraz etmeyi ve acıyı olumsuzlamayı gerektirir,” diyor ve fotoğraflar üzerine tespiti önemli;

“… fotoğraflar, kadın ve erkeğin yaşadığı sınıfsal ve etnik bağlamdan koparılamaz ve ancak bu diyalektik içinde anlaşılabilirler.

Kitapta Gülsüm Kav ise, ‘Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu’nun kuruluş fikri ve ilk faaliyetlerini anlatmış. Mağdurlara destek olmak, aileye manevi destek vermek, hukuki destek sağlamak, mahkemelere müdahil olmak, koruma tedbirlerinin uygulanması, kamu kurumlarının ve yetkililerin davalara katılması için baskı gücü oluşturmak, cezasızlığa neden olan indirimlerin uygulanmamasını sağlamak, şüpheli ölümlerde maddi gerçeği ortaya çıkarmak.

Beril Türkoğlu; ‘Erkeklik ve Kadına Yönelik Şiddet’i yazmış. Türkiye’de kadına yönelik şiddeti, ataerkil sistem ve namus kültürünün şekillendirdiği bir toplumda günden güne büyüyen bir problem olarak görüyor. Kadınlara ve ‘öteki’ olarak sınıflandırdığı LGBT gibi tüm gruplara yönlenen erkek şiddetinin, erkeklik ideolojisinden ayrı düşünülemeyeceğini anlatıyor.

Kitabın sonraki bölümü boşanmak istediği kocasının pompalı tüfekle açtığı ateş sonucu bacaklarını kaybeden ve kolları kullanılamaz hale gelen, diğeri eski sevgilisi tarafından yüzüne kezzap atılan ve cinsel saldırıya uğrayan kadınlarla yapılan röportajlara ayrılmış.

‘Şule Çet’ bölümünü Mehmet Özer hazırlamış.

Gülden Sayılan sorunu sosyal psikoloji açıdan ele almış, atölye sunumu kitapta var ve sunduğu kaynakçalar yararlı.

‘Çağrı’ ile yapılan röportaj ve fotoğraflar Ceren Şerefhan ve Gökay Gülen’e,

‘Arjin’ ile yapılan röportaj ve fotoğraflar Lale Bektaş’a,

‘Nefret Suçları ve Cinayetleri’ bölümü fotoğraf ve metinler Ali Can’a,

‘Göksu’ ve ‘Alpaslan’ ile yapılan röportajlar ve fotoğraflar Birgül Şahin ve Özlem Eser’e ait.

‘Mağdur Prenslerden Eril Deneyimlere’ ve ‘Neden Ben’ bölümünü Emre Tüfenkçi’nin yazılarıyla Filiz Tanya hazırlamış.

‘Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği/Özgürlük ve Şiddet bölümü’nün proje sorumlusu Çağdaş Hukukçular Derneği, çalışan fotoğrafçıları ise Mazlum Örmek ve Mehmet Özer. ÇHD Başkanı Selçuk Kozağaçlı’nın sözünü alıntılamadan geçemeyeceğim: “… Üretim araçlarını elinde bulundurmayan, büyük finans kaynaklarını elinde bulundurmayan büyük kalabalıklardan söz ediyoruz. Örgütlü şiddet ancak halkın, yoksulların, çalışanların örgütlü gücüyle durdurulabilir.”

Yine Ahmet Telli’nin AFSAD’da vermiş olduğu seminerin ses kayıtlarından yazıya dökülen bir bölüm de mevcut.

‘Geriye Dönüp Bakmak’ ve ‘Sur’dan Göç’ bölümünün yazı ve fotoğrafları Mazlum Örmek’e ait.

Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği ve Emek: proje sorumluları DİSK Genel-İş Sendikası ve Türk-İş Tez Koop-İş Sendikası Ankara 2 nolu şube, Çalışan fotoğrafçılar Filiz Tanya, Gözde Buğuş, Mehmet Özer, Serap Müfettişoğlu.

Bir başka bölüm de; ‘Sığınma Evleri’ , ‘İtiraz Ediyoruz/İsyan Ediyoruz’.

O kadar çok kişinin emeği geçmiş ki bu atölye çalışmasına isimlerine yer veremediğim insanlar olmuştur. Yalnız bir kişiyi bu sefer atlamayacağım! Sevgili Mehmet Özer’insol memesinin altındaki cevahir, kızı Çınar Livane Özer proje danışmanlığını Beril Türkoğlu ile birlikte yapmış.

Emeği geçenlerin alınterlerine, yüreklerine sağlık…