Turizmde ‘transit’ şüphesi
TÜİK’in yılın ikinci çeyreğine ilişkin turizm verileri açıklandı. Turizm geliri yüzde 8,4 arttı. Ekonomist Cibre, transit yolcu etkisine dikkat çekerek “Para girdisi var ama gerçekten turizm gelişiyor mu bilmiyoruz” dedi.
Ethem Kutay TOKER
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), bu yılın nisan-haziran dönemine ilişkin turizm istatistiklerini açıkladı. Verilere göre, turizm geliri, geçen yılın aynı çeyreğine kıyasla, yüzde 8,4 yükselişle 16 milyar 284 milyon 322 bin dolar olarak kayıtlara geçti. Bu gelirin 189 milyon 75 bin doları transfer yolculardan elde edildi.
Bu çeyrekte yapılan harcamaların 11 milyar 100 milyon 829 bin dolarını kişisel harcamalar, 4 milyar 994 milyon 418 bin dolarını ise paket tur harcamaları oluşturdu. Ülkeden çıkış yapan ziyaretçi sayısı bu yılın ikinci çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 2 artarak 16 milyon 412 bin 168 kişiye yükseldi. Bu ziyaretçilerin yüzde 16,3'ünü 2 milyon 678 bin 105 kişiyle yurt dışında ikamet edenler oluşturdu.
TURİZM GİDERİ YÜKSELDİ
Yurt içinde ikamet edip başka ülkelere ziyarette bulunan vatandaşların harcamalarından oluşan turizm gideri, yılın ikinci çeyreğinde geçen yılın aynı çeyreğine göre yüzde 41,1 artarak 2 milyar 759 milyon 918 bin dolar oldu.
TÜİK’in turizm verileri de şüphe uyandırdı. Bu yıl pek çok tesisin boş kalması, turizm bölgelerindeki sakinlik, yabancı turistlerin başka ülkelere yönelmesi gibi nedenlerle verilerin daha düşük olması bekleniyordu. Ekonomistler bu sonucun ‘soru işaretleriyle’ dolu olduğunu savunarak “Para girdisi var ama gerçek anlamda turizm gelişiyor mu? Bu bir bilinmezlik” dedi.
Ekonomist İris Cibre, turizm verilerini etkileyen kalemlerden birisinin transfer yolcular olduğuna dikkat çekti. Cibre, yolcuların bir ülkeden başka ülkeye geçerken ülkedeki havalimanlarında vakit geçirdiğini anlatarak “Ancak transitr yolcular ülkeye giren turist sayısına etki etmiyor. Havalimanlarındaki gümrüksüz satış mağazalarından (freeshop) yaptıkları alışveriş turizm gelirine ekleniyor. Buna bağlı olarak ülkeye giren turist sayısı başına düşen harcama oranı yükseliyor” dedi. Cibre, bu gelirin ülke ekonomisine katkısının olduğunu ancak turizm sektörüne gerçek bir katkı yapıp yapmadığının bilinmediğini söyledi. Cibre şöyle devam etti: “Bizim takıldığımız nokta turizm gerçekten gelişiyor mu yoksa transit yolcular rakamları mı şişiriyor? Evet gelen bu yolcular harcama yapıyor. Fakat bu harcamalar turizm sektörüne doğrudan etki etmiyor. Transit yolcular otelciliğe, marketçiliğe, restoranlara ve turistlerin harcama yapacağı diğer yerlerde harcama yapmıyor. Buna bağlı olarak gelir artıyor ama bu gelirler turizm sektörüne katkı sağlıyor mu bilmiyoruz.”
