Tutmayan hedefler programı

2026-2028 dönemini kapsayan yeni Orta Vadeli Program (OVP) Resmî Gazete’de yayımlandı. Ülke ekonomisinin yol haritası niteliği taşıyan üç yıllık OVP’ler, hedefleri kâğıt üzerinde kalan planlar olarak öne çıkıyor.

Her yıl güncellenen ve yıl sonu gerçekleşmeleriyle değerlendirilen program, yine tutarlılığı konusunda eleştirilerin odağı oldu. Programa ilişkin “Gerçekleşmeyen hedeflere yenileri eklendi” yorumları yapıldı.

ENFLASYONDA BÜYÜK SAPMA

Ekonomi yönetiminin enflasyonla mücadelede “işler yolunda” söylemine rağmen, yeni OVP tahminleri aksini gösteriyor. Yeni OVP’de geçen yıl 17,52 olarak belirlenen 2025 yılsonu enflasyonu yüzde 28,5’e yükseltildi. 2026 için önceden yüzde 9,7 olan hedef, yüzde 16’ya yükseltildi.

Sık sık tekrarlanan tek haneli enflasyon hedefi ise ancak iki yılın sonunda gerçekleşeceği öngörülüyor. 2027 için belirlenen enflasyon yüzde 9, 2028 için belirlenen enflasyon hedefi de yüzde 8 oldu.

Geçen yıl OVP açıklandığında 2024 yılsonu gerçekleşme tahmini yüzde 41,5 olan enflasyon yüzde 44,38 seviyesinde gerçekleşmişti. Bu nedenle enflasyon tahminleri yine gerçekçi bulunmadı. 2025 yılsonu hedefinin gerçekleşmesi için yılın kalanında aylık enflasyonun ortalama yüzde 1,17 gelmesi gerekiyor.

BÜYÜME TAHMİNLERİ AŞAĞI ÇEKİLDİ

2025 ve 2026 yılları için büyüme tahminlerinin de düşürüldüğü görüldü. 2025 için yüzde 4 olan büyüme öngörüsü 3,3 olarak revize edildi. 2026 büyüme hedefi yüzde 4,5’tan yüzde 3,8’e düştü. Yüzde 5 olarak belirlenen 2027 büyüme hedefi de yeni OVP’de 4,3 oldu. 2028 büyüme hedefi de yüzde 5 olarak belirlendi.

BÜTÇE GELİRLERİ FAİZE AKACAK

Bütçe açıklarında da yeni OVP’de tahmin değişiklikleri yayımlandı. 2025 merkezi yönetim bütçe açığının GSYH’ya oranı önceki programda yer alan yüzde 3,1 tahmininden yüzde 3,6’ya, 2026 ise yüzde 2,8’den yüzde 3,5’e çıkarıldı.

Depremlerde hasar gören bölgelerin yeniden imarı amacıyla 2025 yılı sonu itibarıyla 489 milyar TL harcama yapılacağı öngörüldü.

2025 sonunda bütçeden yapılan faiz harcamasının 2 trilyon 52,7 milyar liraya ulaşacağı tahmin edildi. Faiz giderlerinin GSYH’ya oranının yüzde 3,3 olması bekleniyor. Bu oranın 2026’da yüzde 3,5’e yükseleceği belirtildi.

OVP’ye göre 2025 yılsonunda her 100 liralık vergi gelirinin 19’unun faiz gideri olması bekleniyor.

Öte yandan OVP’de 2025 için ortalama dolar kuru tahmini 39,63 TL oldu. OVP’de ortalama dolar kuru 2026’da 46,60 TL, 2027’de 50,71 TL ve 2028 yılında 53,76 TL olarak hesaplanıyor.

∗∗∗

GÜVENCELİ ESNEKLİK VURGUSU

Son dönemde özellikle kadınların işgücüne katılımını görünürde artırma politikaları olarak gündeme getirilen ve uzmanlar tarafından eleştirilen esnek çalışma modelleri, OVP’de istihdam başlığında "güvenceli esnek" çalışma modeli olarak yer aldı.

Programda “Dönüşen işgücü piyasası dinamikleri doğrultusunda yeni nesil çalışma modelleri, sektörel ihtiyaçlar ve beceri uyumsuzlukları dikkate alınarak güvenceli esnekliği artıran ve iradi işsizliğin azaltılmasını hedefleyen bütüncül politikalar hayata geçirilecektir” ifadelerine yer verildi.

Program döneminde yıllık ortalama 842 bin kişilik istihdam yaratılacağı belirtildi.