Umutsuz bir nesil yarattılar

Ülkede artan ekonomik kriz ve işsizlik ne eğitimde ne istihdamda ne yetiştirmedeki (NEET) gençlerin sayısını artırmaya devam ediyor. İstanbul Bilgi Üniversitesi tarafından “Türkiye’de NEET* Gençler: Profil ve iyi olma araştırması” yayımlandı. Prof. Dr. Emre Erdoğan, Prof. Dr. Pınar Uyan Semerci, Doç. Dr. Başak Akkan’ın hazırladığı rapor, ülkedeki NEET gençlerin içinde bulunduğu durumu ortaya koydu. 29 ilde, 18-29 yaş grubundaki 2 bin 403 kişilerle görüşülerek ortaya çıkarılan rapor, gençlerin çalışma ve eğitim hayatındaki yerini, ev gençlerinin durumunu, iyi olma hallerini ve maddi durumlarını ortaya koydu. Raporda öne çıkanlar şöyle:

MUTLU DEĞİLLER

Araştırmaya göre gençlerin yaşamdan duydukları memnuiyetleri ve geleceklerine dair umutları düşük seyretti.

Raporda şöyle denildi: “Gruplar arası farklar incelendiğinde, işsiz gençlerin yaşam memnuniyeti çalışanlara, aile sorumluluğu taşıyanlara ve öğrencilere göre anlamlı biçimde daha düşüktür. Benzer biçimde, gelecek umudu da işsizlerde çalışanlara ve öğrencilere kıyasla daha zayıftır. Buna karşın, ‘Ülkemizde iyi bir geleceğimiz olduğuna inanıyorum’ ifadesinde anlamlı fark bulunmamıştır. Bu bulgular, ekonomik kırılganlıkların gençlerin yalnızca maddi refahını değil, aynı zamanda psikolojik dayanıklılığını ve gelecek algısını da zayıflattığını göstermektedir.”

%35’İNİN GELİRİ 9 BİN TL

Rapora göre gençlerin 3’te 1’i eğitimin “bir işe yaramadığını” düşünüyor. Araştırmaya göre NEET gençlerin yüzde 35’inin ortalama aylık geliri 9 bin TL olurken yüzde 12,2’sinin 9 bin 1 TL ila 18 bin TL arasında, yüzde 16,9’unun 27 bin 1 TL ila 36 bin TL arasında değişiyor.

Rapora göre gençlerin yalnızca yüzde 46’sı istihdamda yer alırken yüzde 54’ü ise çalışmıyor. Tam zamanlı çalışanların yüzde yüzde 54,1’ini erkekler, yüzde 30,2’si kadınlar oluşturdu. Ancak herhangi bir yerde çalışmayan kadınların oranı yüzde 66,5 olurken erkekler ise yüzde 41 oranında seyretti.

Araştırmaya göre gençlerin büyük bir bölümü düşük vasıflı, güvencesiz işlerde istihdam ediliyor. Raporda, nitelikli, yüksek gelirli pozisyonlara erişimin oldukça sınırlı olduğu ve bunun gençlerin iş piyasasına katılımında “niceliksel istihdam artışı” ile “nitelikli istihdam” arasındaki ayrışmanın belirginleştirdiği belirtildi. Gençlerin çalıştığı işler şu şekilde:

Raporda gençlerin ‘iyi bir iş bulmak için gereken’lere dair düşüncelerine de yer verildi. Araştırmaya göre gençlerin iş bulmanın “olmazsa olmaz” koşulları konusundaki inançların statülere göre anlamlı biçimde ayrıştığını gösteriyor. Buna göre gençlerin iyi bir iş için “olmazsa olmaz” koşulları şöyle:

Araştırmaya göre gençler, kendi kuşaklarında dünyayı adaletsiz olarak okuyor. Gençler, ‘‘Daha az çabayla daha iyi hayat yaşayan insanlar var’’ yorumuna şöyle yanıt veriyor:

∗∗∗

YURTDIŞINA GİTMEK İSTİYORLAR

Araştırma, gençler arasında yurtdışına yerleşme arzusunun yalnızca ekonomik değil aynı zamanda toplumsal ve psikolojik faktörlerle de ilişkili olduğunu ortaya koydu. Rapora göre gençlerin yüzde 67,8’i ‘‘daha iyi iş olanakları’’ için yüzde 36’sı ise ‘‘ülkede kendi geleceklerini göremedikleri’’ için yurtdışına gitmek istiyor.