Uzay turizminde doğurganlık alarmı: Radyasyon üreme sağlığını etkileyebilir
Önümüzdeki yıllarda uzay turizminin hızla yayılması beklenirken, uzmanlar uzayda uzun süre kalmanın doğurganlık ve üreme sağlığı üzerindeki etkilerine ilişkin ciddi belirsizlikler bulunduğu uyarısında bulunuyor.
Uzay turizminin önümüzdeki yıllarda hızla büyümesi beklenirken, bilim insanları bu sürecin insan doğurganlığı üzerindeki olası etkilerine dikkat çekiyor. Özellikle uzayda kalma süresinin uzaması, yüksek radyasyonun üreme sağlığına etkilerine dair endişeleri artırıyor.
Geçtiğimiz yıl yörünge ve yörünge altı uçuşlar dahil olmak üzere toplam 70 kişi uzaya çıktı. Elon Musk, Jeff Bezos ve Richard Branson gibi isimlerin yatırımlarıyla uzay turizmi pazarı büyürken, uzun vadeli hedefler arasında uzayda ve Mars’ta kalıcı yaşam kurulması da yer alıyor.
RADYASYON SEVİYESİ DÜNYAYA GÖRE ÇOK DAHA YÜKSEK
Uluslararası Uzay İstasyonu’nda görev yapan astronotlar üzerinde yapılan araştırmalar, uzayın insan vücudu üzerindeki etkilerine dair önemli veriler sunuyor. Yerçekimsiz ortam kemik yoğunluğu ve kas kütlesinde azalmaya yol açarken, uzaydaki radyasyon seviyesi Dünya’ya kıyasla çok daha yüksek.
NASA’ya göre şimdiye kadar uzayda cinsel ilişki yaşanmadı. Ancak bilim insanları, düşük cinsel istek ve hormonal değişimlerin astronotları etkileyebileceğini belirtiyor. Yerçekimsiz ortamın fiziksel teması da zorlaştırdığı ifade ediliyor.
Uzayda uzun süre kalmanın üreme sağlığı açısından ne anlama geldiğine dair veriler ise sınırlı. Klinik embriyolog Giles Palmer, Reproductive BioMedicine Online dergisinde yayımlanan çalışmasında, uzayda üremeye ilişkin net kurallar belirlenmeden “işlerin kontrolden çıkabileceği” uyarısında bulundu.
ÜREME SAĞLIĞI İÇİN ETİK KURALLAR ŞARTI
Hayvanlar üzerinde yapılan araştırmalar, kısa süreli radyasyon maruziyetinin adet döngüsünü bozabildiğini ve kanser riskini artırabildiğini gösteriyor. Kısa süreli Uzay Mekiği görevlerine katılan kadın astronotların çoğu Dünya’ya döndükten sonra sağlıklı gebelikler yaşayabilse de, aylar süren görevlerin etkileri henüz bilinmiyor.
Phys.org'da yer alan haberde bu uzmanların bu konudaki çalışmalarının amacı, "uzayda gebeliği teşvik etmek değil, uzay yolcuları için öngörülebilir üreme risklerini vurgulamak ve geri dönüşü olmayan zararlar meydana gelmeden önce kapatılması gereken bilimsel ve etik boşlukları belirlemek" olarak belirtiliyor.
NASA’da araştırmacı bilim insanı olan Dr. Fathi Karouia ise konunun artık ertelenemeyeceğini vurgulayarak,
“İnsanların uzaydaki varlığı arttıkça, üreme sağlığı bir politika kör noktası olmaktan çıkmalı. Hem profesyonel hem de özel astronotları koruyacak etik kuralların oluşturulması için uluslararası iş birliği şart” dedi.
