Vergi yükü ücretliye yıkıldı
Devletin harcamaları emekçilerin cebinden çıkan vergilerle karşılanırken yüksek kârlar elde eden şirketlerin kamuya katkısı sınırlı kaldı. Ücretliden kesilen gelir vergisi hedefin yüzde 33,6 üzerine çıktı. Kurumlar vergisinde ise tahsilat hedefin oldukça gerisinde.
Havva Gümüşkaya
havvagumuskaya@birgun.netBütçe gelirleri tablosu, vergi yükünün kimlerin omzuna yıkıldığını bir kez daha açık biçimde ortaya koydu. 2025’te işçilerin ücretlerinden kaynağında kesilen Gelir Vergisi bütçe hedeflerini aşarken, büyük şirketlerin ödemesi gereken Kurumlar Vergisi hedeflerin oldukça gerisinde kaldı.
Ücretlilerin maaşlarından kaynağında kesilen Gelir Vergisi’nde tahsilat oranları yüzde 100’ün üzerine çıkarken, Kurumlar Vergisi’nde gerçekleşme hedefe yaklaşamadı. Böylece devletin harcamaları emekçilerin cebinden çıkan vergilerle karşılandı.
Şirketlerin kamuya katkısı sınırlı kaldı. 2025’te Gelir Vergisi, yıl sonunda hedeflenen 2 trilyon 130 milyar TL sınırını aşarak 2 trilyon 813 milyar TL olarak gerçekleşti.
Gelir Vergisi gelirlerinde en büyük payı ücretliden kaynağında kesilerek tahsil edilen vergiler oluşturdu. 2025’te 1 trilyon 969 milyar liralık beklentiye karşın, ücretlilerden 2 trilyon 630 milyar liralık Gelir Vergisi tahsil edildi. İktidar, ücretlilerden yıl başında belirlediği hedeften yüzde 33,6 daha fazla vergi topladı.
Ancak sermaye kesiminin ödediği Kurumlar Vergisi’nde tablo tam tersi oldu. Ekonomi yönetimi, 2025’te şirketlerden 1 trilyon 637 milyar TL vergi toplamayı hedeflerken; yıl sonunda bu rakam 1 trilyon 224 milyar TL’de kaldı. Kurumlar Vergisi’ndeki tahsilat oranı, hedefin yüzde 75’i seviyesinde gerçekleşti.
İşçiler 2026’da daha çok vergi verecek, net ücretleri daha hızlı düşecek ve yılın ilk birkaç ayında ikinci ve üçüncü vergi dilimlerine girecekler. Açlık sınırının altında asgari ücretin belirlendiği 2026’da, ücretlerden kesilen Gelir Vergisi gelirinde 3 trilyon 287 milyar liralık bir hedef öngörülüyor.
Gelir Vergisi tarifesi ilk dilimi, yeniden değerleme oranının altında, yüzde 20,25 artırılarak 190 bin TL olarak belirlendi. Gelir Vergisi ikinci dilimi ise yüzde 21,2 artışla 400 bin TL olacak.
DİSK-AR’ın raporuna göre; 2000 yılında 2 bin 500 TL olan en düşük vergi tarife dilimi, 114 TL olan brüt asgari ücretin 21,9 katı olarak uygulanıyordu. 2026 yılı için belirlenen 190 bin TL’lik ilk vergi dilimi ise asgari ücretinin 5,8 katına kadar geriledi.
