Yayıncılıktaki kriz büyüyor: Kitap üretimi yüzde 12 azaldı

Bilge Su YILDIRIM 

Ekonomik krizin etkisiyle kâğıda art arda gelen zamlar kitap fiyatlarını yükselterek okurun kitaba erişimini günden güne zorlaştırırken, satışlardaki düşüş sebebiyle kitap üretimi de giderek azalıyor.

Yayıncılar Telif Hakları ve Lisanslama Meslek Birliği (YAYBİR), kitap üretiminin bu yılın 5 ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 12 küçüldüğünü açıkladı. YAYBİR tarafından açıklanan “Mayıs 2025 Bandrol Verileri” raporuna göre yayımlanan kitap sayısı bu yılın ilk 5 ayında, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 12 küçülerek, 161 milyon 382 bin 548’den 141 milyon 953 bin 230’a düştü. Yine rapora göre Mayıs 2024’te 40 milyon 150 bin 652 olan ülkedeki kitap sayısı, Mayıs 2025’te yüzde 31 oranında düşerek, 27 milyon 792 bin 853’e geriledi.

ARTIŞ SADECE AKADEMİ VE İNANÇ YAYINLARINDA

Kitap yayımlanma oranına kategori bazında bakıldığında ise üretim sayısında artış olan tek kategoriler “akademik” ve “inanç” oldu.  Buna göre yetişkin kültür yayınları, yetişkin kurgu edebiyat yayınları, çocuk ve gençlik kitapları, eğitim yayınları ile ithal yayınlarda küçülme olurken, inanç yayınları ve akademik yayınlarda artış kaydedildi.

Kategori bazlı açıklanan kitap üretim adedi, geçen ay şöyle gerçekleşti:

Yetişkin kültür yayınları: 3 milyon 612 bin 324

Yetişkin kurgu edebiyat yayınları: 4 milyon 59 bin 413

Çocuk kitapları: 4 milyon 219 bin 981

Gençlik kitapları: 228 bin 174

Eğitim yayınları: 11 milyon 969 bin 158

Akademik yayınlar: 779 bin 385

İnanç yayınları: 2 milyon 654 bin 461

İthal kitaplar: 269 bin 957

Toplam: 27 milyon 792 bin 853

OKUR DAYANIŞMASI CAN SUYU OLACAK

YAYBİR Başkanı Kenan Kocatürk, kitap üretimindeki düşüşü BirGün’e değerlendirdi. 2025’in başından bu yana gerçekleşen kitap sayılarındaki düşüşün bir sonucu olarak kitap üretiminde yüzde 12 oranında bir düşüşün olmasının olağan olduğunu belirten Kocatürk, şunları söyledi: “Ekonomik krizin etkisiyle kitap üretimindeki azalmanın giderek azalacağını söyleyebiliriz. Ekonomik krizin yarattığı daralma ve satın alma gücünün düşüklüğü, ne yazık ki dünyanın en düşük kitap fiyatı olmasına rağmen satışların ve üretimin düşmesine engel olamadı. Hemen hemen tüm ekonomik krizi okurlarıyla olan dayanışma gücüyle atlatan yayıncılık sektörünün en başta okurlarının desteğine ihtiyacı olduğu açık.

Kültür ve Turizm Bakanlığının halk kütüphanelerinin satın alma bütçesini artırarak kitap satın almak için adım atması, sektörün ayakta kalması için önem taşımakta. Ayrıca, yerel yönetimlerin de bütçe ayırarak kütüphaneler kurmalı, var olan kütüphanelerin de kitap satın alma bütçelerini artırarak okurların bir bedel ödemeden kültüre erişebilmesini sağlamalı. Aynı şekilde Milli Eğitim Bakanlığının da okul kütüphanelerine bütçe ayırarak kitap satın alması, okuma kültürüne ve yayıncılığa destek olacaktır.”

Öte yandan Kocatürk, bazı kitapların, öyle olmadıkları halde akademik yayın olarak sınıflandırılarak hatalı bir şekilde bu kategoriye girmiş olabileceğine işaret etti: Akademik yayıncılıktaki artış, bazı kitapların yanlışlıkla bu alana girmiş olmasından kaynaklanıyor olabilir. Çünkü yayıncılık sektöründe akademik yayıncılık en kötü yıllarını yaşıyor, üretim neredeyse durmuş durumda. Böyle bir artış olması mümkün değil.”