Yeraltında ezilenler yeryüzüne sesleniyor: Maden emekçisini örgütlülük korur

Emek Servisi

İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi (İSİG), İş Cinayetlerine Karşı Mücadele Günü’nde “Ölenler için yas tut, kalanlar için mücadele et” diyerek 2013-2025 yılları arasında maden işkolunda hayatını kaybeden maden emekçilerinin verilerini açıkladı.

Polyak maden emekçilerine dayanışmayla açıklanan raporda, son 13 yılda 1267 maden işçisinin iş cinayetlerinde hayatını kaybettiği ifade edildi. Yaşamdan koparılan 1267 maden emekçisinin sendikalılık oranına da değinen İSİG, ölen işçilerin 403’ünün yani yüzde 31,8’inin sendika üyesi, 864’ünün yani yüzde 68,2’sinin sendikasız olduğunu ortaya koydu.

AKP KANUN’U 20 KEZ DEĞİŞTİRDİ

AKP döneminde Maden Kanunu’nun en az 20 kez değiştirildiğini kaydeden İSİG, Son olarak 16 Ocak’ta Resmi Gazete’de ‘Elektrik Üretim Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü Rödövans İhale ve Uygulama Yönetmeliği’ ile EÜAŞ imtiyaz alanındaki maden sahalarının rödovans yöntemiyle özel sektöre açılmasına ilişkin düzenleme yapıldı” dedi. İSİG, açıklamasının devamında şunları kaydetti: “İnsan onuruna yakışır bir ücret, çalışma saati ve sağlık-güvenlik ortamında çalışmak istiyoruz. Madenler kamulaştırılsın, sendikal irademize karışılmasın ve işçi denetimi sağlansın istiyoruz. Diğer yandan iş cinayetleri, ağır yaralanmalar ve meslek hastalıkları ile canımıza kasteden sermaye düzeninin, madencilik sahalarında yaşayan tüm halk ve canlılar; suyunu, havasını, ciğerlerini, yaşam alanlarını kaybetmesin istiyoruz. İşte bu yüzden ‘Üreten biziz yöneten de biz olacağız’ diyoruz.”

ÖLEN 1267 İŞÇİNİN YÜZDE 68’İ SENDİKASIZ

Maden işkolunda yaşamını yitiren 1267 emekçiye dair veriler paylaşan İSİG, 2013-2025 arası yaşanan iş cinayetlerin sebeplerini şu şekilde sıraladı:

• İşçi ölümlerinin yarıdan fazlası linyit ve taş kömürü ocaklarında meydana geldi. Dörtte biri ise mermer ve taş ocaklarında gerçekleşti. Yani 1267 maden işçisi cinayetinin beşte dördü kömür, mermer ve taş ocaklarındadır.
• Ölümlerin yüzde 70’i göçük/ezilme ve zehirlenme/boğulma kaynaklı. Patlama/yanma ile servis kazaları da öne çıkan diğer nedenler.
• Yaş gruplarına göre a maden işçisi ölümleri esas olarak 18-50 yaş aralığında. Ölümlerin yoğunlaştığı dar aralık 30-34 yaş grubu oldu.
• Bu dönemde madenlerde iki çocuk işçi ölümü tespit edildi. 25 Ağustos 2013’te, 16 yaşındaki Ferhat İridağ, Kayseri Yahyalı’da çalıştığı taş ocağında yükleme yaptığı kamyonun altında ezilerek hayatını kaybetti. 7 Nisan 2025’te, 17 yaşındaki Mehmet Özarslan, Kayseri Sarıoğlan’da çalıştığı kum ocağında iş makinesinin yağ bakımını yaparken nehre düşerek hayatını kaybetti.
• Ayşe Uygun ve Saniye Demir isimli, manganez ve mermer işletmelerinde çalışan iki kadın işçi trafik kazası ve şiddet nedeniyle hayatını kaybetti.
• 7’şer Afganistanlı ve Suriyeli maden işçisi; 5 Çinli maden işçisi, 1’er Iraklı, İranlı ve Türkmenistanlı maden işçisi hayatını kaybetti. Vezir Mohammad Nourtani’nin ölümü hafızalarımızdan hiç silinmedi ve göçmen maden işçilerinin çalışma koşulları açısından da bir sembol oldu.