Zeytin ağaçlarını koruyan köylülere dayak ve kelepçe

SEÇİL TÜRKKAN secilturkkan@birgun.net @secilturkkan

Kolin Grubu'nun Manisa Soma'ya bağlı Yırca Köyü'nde kurmak istediği termik santral için yaptığı zeytinlik katliamı dün nöbetçilere uygulanan tekme tokat şiddetiyle devam etti. Sabah 6 sıralarında zeytinlikte nöbet tutanlar hukuksuz yapılan kesimi engellemek isteyince şirkete bağlı yaklaşık 100 kişilik bir güvenlik gücü ekibi köylüleri dövdü. 11 kişi darp raporu alırken, güvenlik görevlilerinden de şikayetçi oldular. Şimdiye kadar toplamda bine yakın zeytinlik kesildi.  

'KENDİMİZE YETİYORUZ'
Yırca Köyü sakinlerinden 37 yaşındaki Oktay Uyan güvenlik güçleri tarafından darp edilenlerden biri. "2 dönümlük zeytinliğimiz var, kendi ihtiyacımızı karşılıyoruz. Ben doğdum doğalı termik santral içindeyim, çocuklarımızı öldüreceğini, burada artık yaşayamayacağımızı biliyorum, istemiyorum” diyor.

'YERDE TEKMELENDİM'
Hamide Akın ise muhtar eşi Mustafa Akınla birlikte sabah kesim yapıldığı haberi geldiği zaman hemen alana gittiklerini söyledi. “2 güvenlik görevlisi beni top gibi yatırdı yere, kelepçe vurmak istediler.Benim fıtığım var. Avukatımızı kelepçelediklerini gördüm, o ara bende araya girmek istemiştim ama bana tekme attılar. Bu katliamı nasıl yapıyorlar? Canımıza yetti, yanımızda ne vali ne de kaymakam yok” dedi.

KAYMAKAM KİMDEN YANA?
Greenpeace gönüllülerinde Can Mehmet Doğru video çekerken güvenlik güçleri telefonu elinden aldı. Doğru, telefonunu daha sonra çalıların arasında bulurken 'gasp suçuyla' şikayetçi oldu. Greenpeace'ten Olcay Bingöl ise dozerlerden birinin önüne geçti. Güvenlik güçlerinin darp etmesi ve herkese kelepçe takmasından sonra Jandarma'nın olay yerine intikal ettiğini belirtti. Bingöl Kaymakamının kesimden sonra bölgeye gelerek halkı yanlış bilgilendirdiğine de vurgu yaptı.

KOLİN'DEN KÖYLÜLERE TEHDİT
Kolin geçtiğimiz hafta henüz acele kamulaştırma süreci devam eden zeytinliklerin etrafını tel örgülerle kapatarak köylülerin kendi zeytinliklerinde hasat yapmasını engellemişti. Bu dönemde başlaması gereken hasat ise şirketin köylüleri imzalamaya zorladığı bir protokol karşılığında yürüyor. Protokolü imzalayan köylüler karşılığında kendi topraklarında hasat yapma garantisini alıyor. Protokole eklenen 'Kendi ağacımı kesip, sonra şirkete teslim edeceğim' maddesiyle şirket köylülerin kendi ağacını kesmesini fakat konu hakkında suç duyurusunda bulunamamasını sağlıyor. Bingöl'ün aktardıklarına göre ise bu işlemlerin yanı sıra günlük hayatta protokolü imzalamak istemeyen köylüler 'kamulaştırmadan az pay veririz, sizi buarada çalıştırmayız' sözleriyle Kolin tarafından tehdit ediliyor.

'GEREĞİNİ YAPACAĞIZ' DENMİŞTİ
Yırca köylüleri ve Greenpeace gönüllüleri eylül ayından beri zeytinliklerde kesim yapılmasını engellemek için nöbet tutuyor fakat şirket kesim yapılmak istenen 490 dönümlük alana günün çeşitli saatlerinde güvenlik güçleriyle birlikte bir kesim ekibi gönderiyor. En son perşembe günü kesim yapılmış, cuma günü de köylüler CHP Manisa Milletvekili Özgür Özel ile birlikte valiyle görüşmeye gitmişlerdi. Vali yardımcısıyla görüşen köylüler 'Gereğini yapacağız' sözünü aldılar. Mahkeme süreci devam ettiği ve zeytinlik tarım arazisi olduğu için şu anda kesim yapılmasını engellemek ise valiliğin görev alanı dahilinde.
 

***

Zeytinler telef oldu
Termik santral yapılması planlanan alan toplamda 490 dönümü kapsıyor. Bu da yaklaşık 9 bin zeytin ağacı anlamına geliyor. Nüfusu 400 olan Yırca köyü geçimini zeytincilikten elde ediyor. Eğer santral yapılırsa tüm köyün geçim kaynağı elinden alınmış olacak. Bu yılın kurak geçmesiyle birlikte zeytinler buruşmaya başladı ve ağaçların bakıma ihtiyacı var. Bu yüzden hasadı yapılabilen az sayıdaki ürünün de 4’te biri kullanılamaz durumda.
Milletvekili Özel ise parça parça yapılan kesimlerin sebebini Danıştay’dan gelebilecek bir yürütmeyi durdurma kararına karşı önlem olduğunu düşündüklerini belirtiyor. Ağaçların kesilmesiyle birlikte Kolin köylüleri ikna edebileceğini düşünüyor.

***

Hukuken yapılamaz

Alan hakkında acele kamulaştırma kararı verildi fakat köylüler bu karara itiraz etti. Bu ititraz sonucu ise Danıştay EPDK’dan bir savunma istedi, bu savunmanın da önümüzdeki günlerde gelmesi bekleniyor. Öte yandan Yırca’da 510 MW gücündeki bir termik santral yapımına Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı ile İl Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü ise bölgenin yüzde 70-80’inin zeytinlik alan olması gerekçesiyle tarım dışı amaçlı kullanımına izin vermedi. Yapılmak istenen santralın imar planları da henüz onaylanmadı.