Beklemeye, anlamaya, anlatmaya değer…

Bu yıl da binlerce kuşun, memelinin, su canlısının kâbusu olan parlak fişeklerimiz ve sentetik neşemizle yeni yılı karşıladık. Yine görgüsüz ve gürültücüydük. Gezegenini çöplüğe çeviren asalak bir tür olduk çıktık. Hız çağında hantallaştık. Haz çağında mutsuzlaştık. Gözlerimiz görüntüden görüntüye atlarken geride kalan duyularımızı itinayla körelttik. Çocuk olamadan büyümüşlerin, göğe bakmadan yürümüşlerin, dile gelemeden susmuşların, iliğine dek yalnızların dünyasını yarattık. Mekanlarda ve beşerî temaslarda zamanın izlerini sürmek öyle kolay değil artık. Neyse ki umut keskin. Sabır ise mükâfat. Hangi kilometresindeysek ömrün, kaçıncı katmanına yerleştiysek zamanın beklemeye, anlamaya, anlatmaya değer diyor edebiyat!

∗∗∗

BEKLEMEYE DEĞER, “bir yavaşlama kitabı.” Hayattaki güzelliklerin nasıl zaman aldığını keşfetmek isteyenlere bir dakikadan yüz yıllara uzanan, mucizesi içinde saklı örnekler sunuyor. Güneş ışığının dünyaya ulaştığı, peçeli baykuşun avını yakaladığı, bal küpü karıncasının yemeğini topladığı, Afrika filinin yaşlandığı, insanın ömrünü tamamladığı, mercan kayalığının şekillendiği zaman hiç aynı olur mu? Sabrı bir erdem olarak merkeze koyan, insan bedeni, doğa ve evren üzerinden yaşam döngülerine samimi ve bilgi dolu pencereler açan, şirin illüstrasyonlarla bezeli çok keyifli bir resimli kitap.

∗∗∗

ZAMANI ANLAMA SAATLERİ, saatleri çok seven bir yazarın kaleminden çıktı ve okurla buluştu. Küçük Lina bilinen, bilinmeyen, gizemli zamanı sorguluyor ve yolu bir saatçi dükkanındaki saat tamircisi ile kesişiyor. Bir kadın olan saat tamircisi Lina’nın sorularına somut yanıtlar vermek yerine bildiklerini hikâyeleştirerek, en önemlisi kendi hayalindeki saate emek ve biçim vererek küçük kızın düşünce dünyasını zenginleştiriyor. Saat yoluyla zamanın bir parçası olduğu için mutlu olanlar kimler? Okurları, kimilerince değerli kimilerince fark edilmeyen, eylemlerimizle çoğaltıp azalttığımız zamana dair nazik bir anlatı bekliyor.

∗∗∗

BURADA, The New Yorker dergisinin düzenli çizeri Richard McGuire’ın ilk kez 1989’da RAW dergisinde altı sayfalık bir karikatür olarak yayımlanan, karikatür ve grafik roman alanında devrim yapan çalışması. Kitabı açtığımızda bir odanın köşesinde duruyor ve mekânda yüzbinlerce yıl boyunca gerçekleşen olayların hikâyesine ulaşıyoruz. Zamanın ruhu, insanların davranış ve duyguları kadar vahşi ve ehli doğa da, yaşamın algıladığımız ya da gözden kaçırdığımız ritmine eşlik ediyor. Sanatçı her sayfada bizi geçmiş ve gelecekle buluşturuyor. Bazı ünlü tarihi figürler dışında tüm olay, diyalog ve karakterlerin yazarın hayal gücüne bağlı olduğu bu kurmaca eser bir bütün haline gelmeden önce belli bölümleriyle farklı mecralarda yayımlanmış. Grafik anlatımda katmanlı kronoloji, anın, dakikaların, yılların, binyılların özetini çıkarıyor. Mekân içi gündelik hayatları resimleyen Johannes Vermeer’e de selam gönderen görselliğin içinde amuda kalkan bir çocuğu da, her yıl yenisi çekilen aile fotoğraflarını da, girişilen kavgaları da görmek mümkün. Hatırlamanın, emeğin, değişimin ve rutinlerin, eğlencenin, oyunların, tarihin, dijital çağın, aşkların, törenlerin, kavuşma ve vedaların yalın görselliğiyle bezenmiş bir anlatı. Kitapta yüzyıllar öncesine ait yabani ya da romantik görüntüler kadar günümüzden birkaç yüz yıl sonrasını gösteren çizimler de sarsıcı ve düşündürücü. Oscar ödüllü yönetmen Robert Zemeckis tarafından aynı adla beyaz perdeye uyarlanan eser her kitaplığa yakışacak zamansız kitaplara bir örnek.