Çiftçi hasat yaptı, yine borçlu kaldı

Aycan KARADAĞ

Ege’nin bereketli topraklarında bu yıl da hasat süreci başladı. Ancak Muğla Planlama Ajansı tarafından yayımlanan Mart 2025 tarihli rapor, çiftçilerin bu süreçte umduklarını bulamadığını gösteriyor. Tohumdan hasada kadar geçen süreçte artan maliyetler, üreticilerin ürünlerini satarken eline geçen parayı yok etti. Çiftçilerin yüzde 70’i gelirinin giderini karşılamadığını belirtti.

Hasat döneminde çiftçilerin karşılaştığı en büyük zorluklardan biri mazot ve gübre fiyatlarının artışı oldu. Muğla Planlama Ajansı raporuna göre, çiftçilerin yüzde 38,7’si mazot fiyatlarını, yüzde 33,4’ü ise gübre fiyatlarını temel sorun olarak işaret etti. Diğer önemli mesele ise sulama için gerekli suya erişim. Katılımcıların yüzde 74’ü sulama için yeterli suya ulaşamadıklarını ifade etti. Bu sorun, hem verimi hem de üreticilerin yaşam kalitesini doğrudan etkiliyor. Yüksek maliyetler ve su krizi, hasadın bereketini yok etti, üreticiler borçlarla baş başa kaldı.

TARIMDAN KAÇIŞ BAŞLADI

Rapora göre, çiftçilerin üçte ikisi ihtiyaç duyduğunda tarlada çalışacak işçi bulamadı. Genç nüfusun kırsaldan kente göç etmesi, mevsimlik işçilerin azalması ve yevmiyelerin yükselmesi bu sorunu daha da derinleştirdi. Çiftçiler, hasadın zamanında yapılmadığını ve ürünlerin tarlada ziyan olduğunu dile getirdi. Ayrıca iş gücü yetersizliği, mekanizasyona duyulan ihtiyacı artırdı.

Hasat sürecindeki bu tablo, çiftçilerin sektörden kaçışını hızlandırıyor. Muğla Planlama Ajansı raporuna göre, her dört çiftçiden biri mevcut koşullarda çiftçiliğe devam etmeyi düşünmediğini ifade etti. Çiftçiliği bırakmayı isteyenlerin oranı ise yüzde 62,4’e kadar yükseldi. Bu durum, sektördeki geleceği tehdit ediyor ve gıda güvenliğini doğrudan etkiliyor.

SU KRİZİ HASADI DARBELEDİ

Su sorunu, Ege’nin tarımında en büyük engellerden biri olarak öne çıkıyor. Katılımcıların yüzde 74’ü sulama için yeterli suya ulaşamadıklarını dile getirdi. İklim değişikliği, kuraklık ve yetersiz altyapı nedeniyle bu sorun giderek büyüdü. Özellikle Aydın ve Denizli’de çiftçiler, su kaynakları ve sulama altyapısının iyileştirilmesi gerektiğini belirtti. Çiftçiler, modern sulama sistemlerinin yaygınlaştırılması ve su yönetiminde adil bir planlamaya ihtiyaç duyuyor. Rapordaki veriler, çiftçilerin büyük kısmının mevcut tarım politikalarından memnun olmadığını da ortaya çıkardı. Devlet desteklerinin yetersizliği, su ve enerji maliyetlerinin düşürülmemesi ve şirketlerin çıkarlarını önceleyen düzenlemeler çiftçilerin öfkesini artırdı. Çiftçiler, alın terinin karşılığını alamadıklarını ve emeğin değersizleştirildiğini dile getirdi. Çiftçiler, geçimlerini sağlamak için devletin daha güçlü destekler sunması gerektiğini belirtti.