Conjuring Evreni’nde son ayin
Gerilim, bilinmeyenden değil, seyircinin inandığı şeyin kadrajda vücut bulmasından doğuyordu. Seyirci zaten orada bir şey olduğuna inanıyordu; korkunun kaynağı, bilinmezlik değil, inancın doğrulanmasıydı.
The Conjuring (Korku Seansı) evreninin ana filmleri ile vedalaştık. James Wan'ın yarattığı bu seri, sadece tüyleri diken diken etmekle kalmadı; gerçek paranormal vakalardan esinlenen hikâyeleriyle inanç, aile ve doğaüstü korkuları ustalıkla iç içe geçirerek korku sinemasının en sağlam mitolojilerinden birini kurdu. Ve bu güçlü evrenin spin-off’ları ve ana filmleriyle, dijital platformlarda bir maratona başlayabilmen mümkün. James Wan’ın 2013’te başlattığı ve geçen eylül ayında The Conjuring: Last Rites (Korku Seansı: Son Ayin) filmiyle sonlanan Conjuring Evreni, on yılı aşkın süredir korku sinemasının en etkili marka mitolojilerinden biri olarak öne çıkıyor. Şu ana kadar on filmden oluşan bu evren, bir yandan 'gerçek olaylara dayandığı' iddiasıyla inanç ve sinema arasındaki sınırları yeniden tanımlarken, diğer yandan modern korkunun endüstriyel biçimini şekillendiriyor. Ana seride Ed ve Lorraine Warren (Patrick Wilson ve Vera Farmiga) adlı demonoloji araştırmacılarını merkezine alan filmler, yalnızca doğaüstüyle değil, modern insanın inanma ihtiyacıyla da ilgileniyor.
GERÇEK OLAYLAR VE DEMONOLOJİ
Serinin çıkış noktası olan 1971 tarihli Perron Ailesi vakası, klasik bir Amerikan banliyösü içinde geçen gotik bir masal gibi işlenmişti. Rhode Island’daki eski çiftlik evi, Warren’ların gözünde lanetli bir mekâna dönüşürken, film 'cadı Bathsheba' figürünü tarihten koparıp kolektif bir kabus arketipine dönüştürdü. Burada korku, gerçeklikten değil, gerçeğin sinematik manipülasyonundan doğdu. James Wan’ın kamerası, ev içi düzeni bozan görünmeyen bir gücü neredeyse matematiksel bir disiplinle kurdu. Wan’ın estetik matematiği burada devreye girdi, hafifçe aralanan kapılar, yavaş yaklaşan steadycam, sessizlikte yankılanan çıtırtılar… Gerilim, bilinmeyenden değil, seyircinin inandığı şeyin kadrajda vücut bulmasından doğuyordu. Seyirci zaten orada bir şey olduğuna inanıyordu; korkunun kaynağı, bilinmezlik değil, inancın doğrulanmasıydı. 'The Conjuring 2' ise 1977 Londra’sındaki Enfield Poltergeist vakasını konu aldı. Gerçek hayatta Warren’ların bu dosyadaki rolleri sınırlıydı, ancak film onları yeniden, imanın savunucuları konumuna yerleştirdi. Katolik demonolojisinde (özellikle The Lesser Key of Solomon adlı 17. yüzyıl demonoloji metninde) 'Valac' veya bazen 'Volac' olarak anılan figür gerçekten vardır. Bu metinlerde Valac, bir iblis prens olarak geçer; genellikle bir çocuk suretinde, kanatlı bir ejderhaya biner halde tasvir edilir ve 'yılanların yerini söyleyen' bir varlık olarak tanımlanır. Yani rahibe formu tamamen James Wan ve ekibinin sinemasal bir icadıdır. Serinin üçüncü filmi 'The Devil Made Me Do It' (Katil Şeytan), Arne Cheyenne Johnson davasını temel alarak korkuyu bu kez hukuk sistemine taşıdı. Amerikan hukukunda 'şeytan savunması' olarak bilinen bu olay, filmde sinemasal bir gri alana dönüşüyor ve Warren mitolojisi mahkeme salonunda yeniden tartışmaya açılıyor. Ve de yönetmen değişikliğiyle birlikte Michael Chaves, daha hızlı kamera hareketleri ve gösterişli korku öğeleriyle evrenin ticarileşmiş estetiğini öne çıkarıyor.
İNANÇ EKONOMİSİ
Ana serinin son halkası olan The Conjuring: Last Rites (Korku Seansı: Son Ayin) ise Ed ve Lorraine Warren’ın 1986’da Pennsylvania’da araştırdığı Smurl ailesi vakasına dayanıyor. Film, vakayı temel alıyor olsa da dramatik özgürlükler ekleyerek korkuyu yeniden yapılandırıyor. Conjuring Evreni, sadece korku yaratmakla kalmadı; inanç, mitoloji ve sinema arasındaki sınırları sürekli olarak sorgulattı. “Gerçekten yaşandı mı, yoksa yalnızca inandıklarımızın kadrajda vücut bulması mı?” sorusu, serinin modern korku sinemasındaki kalıcılığını açıklayan temel unsurlardan biri. Conjuring’in kaderini şöyle özetleyebilirim; Gerçeklikten mitolojiye, mitolojiden markaya dönüşüm. Bu dönüşüm, modern korkunun nasıl kurumsallaştığını da açık ediyor. 263 milyon dolarlık toplam bütçeyle 2,7 milyar dolar hasılat elde eden seri, Warner Bros için adeta bir 'inanç ekonomisi' yarattı. Örneğin, serinin spin-offlarından olan The Nun (2018) gibi eleştirmenler ve seyirciler açısından düşük puan alan filmler bile 365 milyon dolar kazandı. Bu, serinin yalnızca korku göstermekle kalmayıp izleyicinin inanç ve merakını bir tür ritüele dönüştürdüğünü ortaya koyuyor. 'Bu gerçekten yaşandı' ifadesi, hem bir pazarlama sloganı hem de metafizik bir vaat olarak işliyor; Wan’ın filmleri, şeytanı değil, izleyenin inanç boşluğunu sahneye taşıyor. Ve belki de bu yüzden, kalıcılığıyla sinema tarihinde yerini alıyor.
∗∗∗
CONJURING EVRENİ KRONOLOJİSİ
• The Nun – 1952: Valak’ın kökenlerini ortaya koyuyor.
• The Nun II – 1956: Valak’ın yeni planıyla yüzleşme.
• Annabelle: Creation – 1958: Lanetli bebeğin doğuşu.
• Annabelle – 1967: Lanetli bebeğin ilk etkileri.
• The Conjuring – 1971: Perron ailesi vakası ve evrenin temeli.
• Annabelle Comes Home – 1972: Warren’ların evinde kaos.
• The Curse of La Llorona – 1973: Zayıf ama evrene dahil olabilecek bir bağlantı.
• The Conjuring 2 – 1977: Enfield Poltergeist ve Valak.
• The Conjuring: The Devil Made Me Do It – 1981: Mahkeme salonuna taşınan korku.
• The Conjuring: Last Rites – 1986: Smurl ailesi vakası ve mitolojik kapanış.
