Federasyon Kupası: Port Vale: Kupa rüyası Stamford Bridge’de bitti

Geçenlerde elime bir şiir kitabı geçti, ‘Bir futbolcunun toplu sevda şiirleri’ (Librum Kitap, Ekim 2025), hayatın siyah beyaz olduğu zamanlarda adını yeşil sahalarda duyurmuş arkadaşım, eski futbolcu Musa Pekin yazmış. Her ne kadar konumuz futbol olsa da şiir candır diyerek ‘Düş Uykusu’ dizeleriyle başlayalım yazıya: “Seni düşündükçe düş uykusunda, bizden bir şeyleri anlatsın diye, senin dilinde söylemek, senin elinle yazmak isterdim, düşlerimi düşüncelerimi, gelecek güzel günlerimi, seninle paylaşmak isterdim.” Şiir sevenler kaçırmasın diyerek dönelim futbola.

Milli maç arasından sonra Nisan başında ‘Federasyon Kupası’ çeyrek final maçları. Manchester City’nin öğle saatlerinde Liverpool’u dört golle ezerek yarı finale yükseldiği maçın ertesinde Premier Lig’de aradığını bulamayan Chelsea evinde League One’da son sıradaki Port Vale karşısında. Maç öncesinde iki takım arasında 61 basamak bulunuyor, haliyle maçın banko favorisi Güneybatı Londra’nın zenginler kulübü. Rakip Port Vale, 260 bin nüfuslu Stoke-on-Trent şehrinin Burslem kasabasının siyah beyazlı takımı, namı- diğer ‘The Valiants’ (Yiğitler).  Kulübün adı ‘Trent’ ve ‘Mersey’ Kanalı üzerindeki limanlar vadisinden miras. Köklü tarihlerinde ülke futbolun en üst liginde boy gösteremediler, Ada futbolunda, en üst kademeye ulaşmadan en uzun süre (113 sezon) mücadele eden kulüp rekoru onlara ait, gidişata bakarak o rekor yakın gelecekte kırılacak gibi görünmüyor. Çok eskide kalmış zamanlarda sevilmeyen komşu Stoke City ile birleşmeleri gündeme gelmiş, taraftarları, ‘düşmanla yatağa girilmez’ diyerek birleşmeye karşı çıkmışlar. 1983-99 arasında takımın teknik direktörlüğünü yapan John Rudge liderliğinde 1997’de Premier Lig’e yükselme fırsatını son maçlarda kaçırmışlar. Günümüzde kulübün başkanlığını yapan 81 yaşındaki takım sevdalısının heykeli selamlıyor mabetleri Vale Park’ın ziyaretçilerini. Maça dönersek, Chelsea ve Port Vale en son Nisan 1929'da bir lig maçında karşı karşıya gelmiş, Port Vale 1-0 kazanmış. İki takım arasındaki 14 karşılaşmanın tamamı 1905-06 ve 1928-29 yılları arasında 2. Lig’de. Hikâyenin sonrası Chelsea adına endüstriyel futbolun zenginliğinde büyüdükleri, Vale adına zor zahmet ayakta kalmaya çalıştıkları zamanlar. Vale, tarihinde sadece ikinci kez çeyrek finali görürken onların bu aşamaya son kez çıktığı 1953-54 sezonundan bu yana Chelsea 30 çeyrek final maçı oynadı. Velhasıl, 2000’lerin başında Roman Abramovich, Chelsea yerine Port Vale’i alsaydı, hikâye nasıl yazılırdı kim bilir!

Ev sahibi Chelsea 4-2-3-1 dizilişinde; kalede Sanchez, savunmada Gusto, Fofana, Adarabioyo, Hato, orta sahada Lavia, Santos, ileri uçta Estevao, Palmer, Neto, önlerinde gol umutları Pedro. Misafir Vale savunma ağırlıklı 5-3-2 dizilişinde; kalede Gauci, savunmada Lawrence-Gabriel, John, Humphreys, Hall, Gordon, orta sahada Walters, Ojo, Garrity, ileri uçta Waine, Sherif. Maça beklendiği gibi baskılı başlıyor Chelsea, henüz 2. dakikada golü buluyorlar, sağdan kullandıkları, rakip savunmanın uzaklaştıramadığı kornerde yakın mesafeden topu ağlara gönderen Hato.

Erken gelen golün şokuyla 2. bölgede top kayıpları yapıyor Vale, Chelsea’nin sol kanadında Estevao çabukluğuyla rakip savunmaya zor anlar yaşatıyor. 11’de ilk tehlikeli atağında Walters’ın yerden vuruşuyla rakip kaleyi yokluyor Vale, ilk 15 dakikada topa sadece yüzde 18 oranında sahip takımın isabetli vuruşu bulunmuyor. Erken bulduğu golün özgüveniyle savunmadan kısa paslarla çıkan, 2. bölgede yan paslarla rakip savunma arasında boşluk arayan Chelsea 25’te farkı ikiye çıkartıyor. Sağdan Neto’nun ortaladığı pozisyonda Pedro demarke pozisyonda topu ağlara gönderen oyuncu, pozisyonda forvet oyuncusuna topu kontrol etmesi, şut için kendini hazırlaması için zaman ve alan veren Vale savunması hatalı. Zayıf rakibi karşısında antrenman havasında oynayan Chelsea ilk 30 dakikada topa yüzde 81 oranında sahip olurken, rakip ceza sahasında topla 10 kez buluşuyor. 31’de kullandığı ilk kornerinden sonuç alamıyor Vale, akabinde Sherif, Fofana’ya sert müdahalesi sonucu sarı kartı gören oyuncu. 35. dakikadan sonra farkı azaltma adına 3. bölgeye kalabalık çıkıyor misafir takım, ancak rakip ceza sahasına ortaladıkları uzun toplarda pozisyon üretemiyorlar. 42’de fark üçe çıkıyor, Gusto’nun başlattığı atakta Pedro’nun asistinde Palmer yakın mesafeden topu ağlara gönderen oyuncu, Chelsea’nin topa yüzde 74 oranında sahip olduğu, rakip kaleyi beş kez yokladığı iki dakika uzatılan devre 3-0 üstünlüğüyle kapanıyor.

2. devrenin başında takımlar aynı kadrolarla sahada. Chelsea’de Neto ve Estevao kanat değiştirirken Portekizli kanat oyuncusu sola, Brezilyalı ise sağa geçiyor. 49’da 4. gole yaklaşıyorlar, o dakikaya kadar sahanın en iyisi Pedro’nun enfes pasında Estevao’nın vuruşunda direkler gole izin vermiyor.  56’da fark dörde çıkıyor, sağdan kullanılan kornerin devamında Gusto’nun ortasını sağ üst köşeden kafayla ağlara gönderen Adarabioyo, Vale savunması kenar ortalarında zayıf kalıyor.  İki dakika sonra üç değişiklik yapıyor Chelsea teknik direktörü Liam Rosenior; Palmer, Neto ve Pedro yerlerini Delap, Essugo ve Garnacho’ya bırakıyor. 66’da Vale’de Waine, Sherif ve Gordon’un yerlerine Campbell, Hall ve Gray sahada. 2. devrede topu çabuk çeviren, sağda Estevao’nun etkili oyunuyla pozisyonlar bulan Chelsea 69’da skoru 5-0’a getiriyor.

Estavao’nun kullandığı kornerde arka direkte kafayla topu ağlara gönderen Santos, pozisyonda kaleci Gauci faul yapıldığını iddia etse de kısa VAR incelemesi sonucunda gol geçerli. 74’te Vale orta sahasında Garrity yerini Archer’a bırakıyor. Üç dakika sonra Chelsea’da Lavia’nın yerini Kavuma-McQueen alıyor, alt yapıdan yetişen 17 yaşındaki kanat oyuncusu ilk resmi maçında sahada. 82’de yarım düzineyi buluyorlar, rakip savunma arkasına atılan pasta Garnacho’nun vuruşu direkten dönüyor, yakın mesafeden topu ağlara gönderen Estevao, uzun VAR incelemesi sonucu gol geçerli, 18 yaşındaki Brezilyalı etkili oyununu golle taçlandırıyor. Stamford Bridge’de gol yağmuru hız kesmiyor, 90’da Garnacho ceza sahasında Magloire’nın müdahalesiyle yerde kalıyor. Verilen penaltıyı gole çeviren Garnacho skoru tayin ederken 7-0 kazanan Chelsea yarı finale yükseliyor. Velhasıl, kadro değeri 10 milyon Euro’yu bile bulmayan alt lig takımı, 1.1 milyarlık kadro değerine sahip Premier Lig takımının karşısında ezilirken çeyrek finale kadar geldiği kupada kasasına giren 600 bin Euro ile teselli buluyor. Daha önce de yazmıştım, tüm kupa maçları alt lig takımının sahasında oynanmalı ve maç gelirinin büyük bölümü alt lig takımına verilmeli. Futbola adil gelir dağılımı gerek.