İmparatorluğun güneşi batarken gölgesi Venezuela’ya uzuyor
ABD’nin Venezuela’ya yönelik saldırısı ve Maduro’nun kaçırılması yalnızca Latin Amerika’yı değil dünyayı sarsan kırılma anı niteliğinde. “Kural temelli düzenin” rafa kaldırıldığını gösteren gelişmeler Bolivarcı devrimi ve sosyalizm fikrini de tasfiye etmeyi hedefliyor. Vijay Prashad, Jodi Dean ve Ergin Yıldızoğlu ile yapılan söyleşiler, ABD hegemonyasının çözülme sürecinde artan askeri zor kullanımını, Çin ile derinleşen yapısal çelişkileri ve küresel bir paylaşım mücadelesine doğru sürüklenen dünyayı çok boyutlu biçimde ortaya koyuyor.
Yusuf Tuna Koç
Trump’ın geçtiğimiz hafta Venezuela’yı bombalaması, Maduro ve eşi Cilia Flores’i kaçırarak ABD’ye getirmesi, tüm dünya açısından yeni bir dönemin başlamakta olduğu tartışmalarını da beraberinde getirdi. ABD’nin Ulusal Güvenlik Stratejisinde altını çizdiği “Batı yarım küre bizim” ifadesini barbarlıkla fiiliyata geçirmesi, bunu yaparken hem uluslararası hukuku ayaklar altına alması hem de hiçbir meşru temelinin dahi olmaması, yakın gelecekte dünyanın gidişatına dair birçok kaygıyı da ortaya çıkardı.
En çok konuşulan da ABD’nin hegemonya kaybederken daha çok silaha sarıldığı. Bir Çin atasözünün dediği gibi, “eğer bir yerde küçük insanların büyük gölgesi oluyorsa orada güneş batıyor demektir”. Bugün de Trump’ın gölgesi Latin Amerika’ya, Bolivarcı devrimin yaşayan temsilcilerine uzuyor, özel timler ve F-35’ler ile.
ABD’nin Venezuela başta olmak üzere Latin Amerika’yı odağına almasına dair bugün birçok farklı görüş tartışılıyor. ABD’nin küresel hegemonyasının zayıflaması, Çin ile bölgesel rekabet, sosyalizm deneyimini ortadan kaldırma çabası, enerji kaynakları üzerinde hegemonyası…
Tüm bunları ve daha fazlasını, Tricontinental Enstitüsünden Hindistanlı sosyalist Vijay Prashad, ABD’li sosyalist akademisyen Jodi Dean ve Ergin Yıldızoğlu ile konuştuk.
***
VIJAY PRASHAD İLE SÖYLEŞİ
HEDEF SOSYALİZM FİKRİNİ ORTADAN KALDIRABİLMEK
"Bence mesele burada ekonomiden öte siyaset. Daha doğrusu ilk akla gelen anlamıyla ekonomi değil. Eğer Venezuela zengin bir ülke olmasaydı, solu güçlendirecek imkanlara sahip olamazdı. Eğer yoksul bir ülke olsa tüm bu buluşmalar gerçekleşemezdi. Dolayısıyla birbiriyle bağlantılı."
***
JODI DEAN İLE SÖYLEŞİ
AMERİKALILAR TRUMP SALDIRGANLIĞINA KARŞI
"Evet Trump şu an hiç popüler değil. Başka kim popüler değil biliyor musunuz, Demokrat Parti. Dolayısıyla elimizdeki seçimler sevilmeyen ve hiç ama hiç sevilmeyen şeklinde. Demokrat Parti kimsenin sevmediği bir başkandan kendisine siyasi kazanç sağlayamıyor, oy toplayamıyor, bu başarması gerçekten çok zor bir şey."
***
ERGİN YILDIZOĞLU İLE SÖYLEŞİ
KÜRESEL BİR PAYLAŞIM MÜCADELESİNE YAKLAŞIRKEN
"Dünya ekonomisinin artık-değer yaratma açısından en önemli sanayi dallarından biri 1940’lardan bu yana taşıt (kara-hava- deniz) endüstrisiydi. ABD hegemonyası bu sektör ve bunun enerji gereksinimlerini kontrolü üzerinde yükseldi. Bu endüstri artık petrolden çıkmaya başladı. Şimdi, gelecek, elektrikli taşıtlar üzerinde şekilleniyor. Üç nokta önemli..."
