Vezire karşı piyonu vermek
The Economist Dergisi geçen haftaki sayısının kapağını
Ariel Şaron gibi işgalle özdeşleşmiş,Yahudi yerleşimlerinin mimarı, şiddeti bir yöntem olarak benimsemiş bir ismin kendi tabanı ve kabinesine rağmen böyle bir kararı alması şaşırtıcı hatta olumlu olarak görülüyordu.
Aslında İsrail'in Gazze'den çekilmesi, Şaron'un güvercinleştiğini ya da dostu George Bush'un deyimiyle "barış adamı" olduğunu göstermiyor. Çekilmenin ardından birçok gerekçe yatıyor.
Gazze Şeridi stratejik olarak artık İsrail'in işine yaramıyor. 8 bin Yahudi yerleşimciyi korumak için yüzlerce asker Gazze'de tutuluyor, sürekli operasyonlar düzenleniyor. İsrail ekonomik açıdan büyük kayıplara uğruyor.
HEDEF: BATI ŞERİA
Batı Şeria'da, 200'den fazla yerleşim birimiyse olduğu yerde duruyor. Batı Şeria boyunca 700 kilometre uzunluğunda bir duvar ilerliyor. İsrail mesaisini ve enerjisini Batı Şeria'da işgal edilen topraklar üzerindeki yerleşim birimlerini korumak ve kökleştirmek için harcamaya hazırlanıyor. Bu yüzden, Amerikanın ekonomik desteği ile gerçekleşen duvarla kuşatılan Batı Şeria'da bir ilhak sürecinin, Gazze'den çekilmeyle başladığı söylenebilir. Kısaca İsrail, Gazze'de attığı olumlu gibi görünen adımla önümüzdeki günlerde Batı Şeria'daki işgali derinleştirme ve kalıcı hale getirme niyetini perdeliyor
"Zaten Şaron da niyetini saklamıyor. Gazze'den çekilme İsrail'in işine geliyor. Amerika'nın desteğinin devamını sağlıyor, Batı Şeria'daki İsrail işgalini "aklamaya" ve devam ettirmeye çalışıyor. Batı Şeria'da 230 bin yahudi yerleşimci yaşıyor. Üstelik İsrailliler için ulusal, dini, duygusal olarak Batı Şeria Gazze'den daha önemli".( David Grossman, The Guardian, 27 Ekim).
İsrail'deki "barış yanlısı" gruplar çekilmeyi işgal altındaki topraklarda atılmış "ilk adım" olarak görüyor ve destekliyor. Ancak bunun "son adım" olma ihtimali daha yüksek. Çünkü Ariel Şaron, radikal dincileri ve sağcıları karşısına almış durumda. Gazze'de okları üzerine çeken Şaron'un bundan sonra herhangi bir adım atması zor görünüyor. Çünkü aşırılar "Kutsal Topraklar"dan bir santim verilmesine bile karşılar. Hatta ölüm tehditleri karşısında Ariel Şaron'un korumaları arttırıldı. Şaron'un bile İzak Rabin gibi "derin" bir cinayete kurban gitmesinden korkuluyor.
Dolayısıyla sadece 8 bin kişinin yer değiştirdiği bir çekilmeyi gereğinden fazla büyütüp, sicilinde onlarca kanlı sayfa bulunan Şaron'u barış adamı gibi göstermeye gerek yok. Diğer yandan sadece 8 bin kişinin yer değiştirmesine tahammül edemeyen bir anlayış ile Batı Şeria'da işgalin sona ermesi gündeme geldiğinde neler olabileceğini tahmin etmek hiç de zor değil.
ÇEKİLİYOR AMA GİTMİYOR
İsrail, Gazze'den tek tarafı çekiliyor. Filistin Yönetimini muhatap kabul etmediği gibi, çekildiği bölgeleri belli bir plan çerçevesinde teslim etmiyor. Üstelik geride tam bir enkaz bırakmış durumda. "Bedel Operasyonu"nun bedeli 2 hafta öldürülen 107 Filistinli.
Filistin Yönetimi'nin zayıflayıp, Hamas'ın güçlendiği, yetki ve sorumluluğun kimde olduğunun bilinmediği Gazze'de, çekilmenin ardından açıkça telaffuz edilmese de "birbirinizi yiyin" denmek isteniyor. Bir iç savaş olmasa da büyük bir karmaşanın yaşanacağı kesin. Üstelik planın tam da Arafat'ın ciddi sağlık sorununa denk gelmesi, durumu daha da kritikleştiriyor.
"Sürekli eleştirilen bir işgalin sona ermesi olumlu değil mi?" diye sorulabilir.
İsrail sadece Gazze'nin içinden çekiliyor. Bir yanı deniz diğer tarafı dikenli tellerle örülü ve sadece iki kapısı olan "Gazze Hapishanesi"nde, giriş çıkışlar dahil her türlü kontrol ile havadan, karadan ve denizden kuşatma devam ediyor. Bu da daha önce olduğu gibi İsrail'in istediği zaman askeri operasyon düzenleyeceği anlamına geliyor. Bölge ekonomik olarak da İsrail'in insafına bırakılıyor. Yine, İsrailli yetkililerin açıklamalarına göre geri çekilmenin Yol Haritası olarak adlandırılan barış planı ile de ilgisi de yok
BBC Dünya Servisi'ne mülakat veren Şaron'un danışmanlarından Dov Wiesglass'ın sözleri durumu daha iyi özetliyor: "Gazze'den çekilme planı politik süreci dondurmayı planlıyor. Süreci dondurduğunuzda bir Filistin devletinin kuruluşunu, sınırlarını, mülteciler sorununu, Kudüs'ün statüsünün tartışılmasını da önlemiş olursunuz. Filistin devleti ajandamızdan süresiz çıkarılmıştır."
Wiesglass, bir Filistin devleti kurulacaksa Gazze'de kurulsun demeye getiriyor.
Anlaşılan Şaron, vezire karşılık piyonu yem olarak veriyor.
NOTLAR: Geçtiğimiz cumartesi günkü yazının başlığı "Arafat: Üniformasız ve kefiyesiz general" olacaktı. 4 Kasım'da Marmara Üniversitesi'nde" Ortadoğu'daki son gelişmeler ve insan" 8 Kasım'da Boğaziçi Üniversitesi'nde "İşgal ve Medya" konulu toplantılarla öğrenci arkadaşlarla buluşuyoruz.
