Yıllık ücretli izin konusunda sık sorulan sorular ve cevapları

Yaz aylarına girdik ve çalışanların yıllık izin dönemleri başladı. Bu günlerde çalışanlardan konuya ilişkin en sık sorulan soruları derleyip okuyucularımız için sunuyoruz.

• Yıllık izin hakkı ne zaman kazanılır?

İşe başladığınız tarihten itibaren bir yılı doldurduğunuzda yıllık izin hakkı kazanırsınız. Deneme süresi bu bir yıla dahildir. Dolayısıyla 6 ay çalışanın yarım izin hakkı olduğu gibi bilgiler de doğru değildir.

• Yıllık izin süreleri ne kadardır?

1-5 yıl (5 yıl dahil) çalışanlar için: 14 gün

5-15 yıl arası: 20 gün

15 yıldan fazla: 26 gün

18 yaş altı ve 50 yaş üstü çalışanlar için minimum süre 20 gündür.

• İzin süresi bölünebilir mi?

Yıllık izin, bir bölümü en az 10 gün olacak şekilde bölünebilir. Geri kalan günler işçi ve işveren anlaşırsa istenildiği gibi bölünebilir.

• Yıllık izinin kullanım zamanını kim belirler? İzin işveren tarafından ertelenebilir mi?

İşveren işin aksamaması için izni ileri bir tarihe erteleyebilir ancak bu sonsuz süreli bir erteleme olamaz. Makul süre içinde kullandırmak zorundadır. Dolayısı ile bu konuda yönetim hakkı çerçevesinde inisiyatif işverene ait olsa da işveren bu hakkı iyi niyet kuralları çerçevesinde kullanmalıdır.

• Yıllık izne çıkarken ücret kesintisi olur mu?

Hayır, yıllık izinde geçen süreler için ücret tam olarak ödenir. Ayrıca izne çıkmadan önce işçiye izin süresine ait ücret peşin ödenmelidir.

• Yıllık izin kullanmadan işten ayrılırsam ne olur?

Kullanmadığınız izinler varsa işveren bunların ücretini işten ayrılırken nakit olarak ödemek zorundadır. Bu ödeme işçinin en son ücreti üzerinden yapılmalıdır.

• Yıllık izin sırasında çalışabilir miyim?

Hayır, yıllık izinde olan bir işçi başka bir işte çalışamaz. Bu durum izin hakkının kötüye kullanılması sayılır. İşveren, izinde çalışıldığı için ödenmiş olan yıllık izin ücretini geri isteme hakkına sahiptir. Ayrıca böyle bir durumda işverene iş sözleşmesini haklı fesih hakkı da doğabilir.

• Hafta sonu ve genel tatiller yıllık izinden düşülür mü?

Düşülmez. Örneğin 10 günlük izninize denk gelen bir bayram varsa, o gün izin süresinden sayılmaz ve yıllık izin süresine eklenir.

• Yıllık izin hakkı devreder mi, yanar mı, hak arama süresi ne kadardır?

Yıllık izin hakkı bir sonraki yıla devreder. Yanması gibi bir durum söz konusu değildir. İşçinin iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren 5 yıl içinde dava açma ya da arabuluculuk yoluyla talepte bulunma hakkı vardır.

• Doğum, evlilik gibi mazeret izinleri yıllık izinden düşer mi?

Hayır, bu izinler ayrıdır. Örneğin evlilikte 3 gün, babalıkta 5 gün, ölümde 3 gün gibi mazeret izinleri vardır ve yıllık izinden düşülmez.

• Yıllık izin işçinin isteği dışında kullandırılabilir mi?

İşveren, yıllık izin kullanımını planlayabilir ancak çalışanı rızası dışında keyfi olarak izne çıkaramaz. (Ancak toplu izin dönemleri hariç.)

• Deneme süresindeki çalışan yıllık izin hakkı kazanır mı?

Hayır, deneme süresi içinde yıllık izin kazanılmaz, ama bu süre yıllık izin hesabında dikkate alınır.

• Yıllık izin yazılı talep şart mı?

Evet, işveren kayıt tutmak zorunda olduğundan izin talebinin yazılı olması yasal zorunluluktur.

• İşveren izni onaylamazsa ne yapmalıyım?

Makul süre içinde izin kullandırılmıyorsa önce işverene yazılı başvurulmalıdır, gerekirse Çalışma ve Sosyal Güvenlik Kurumu’na şikâyet dilekçesi verilebilir. Ayrıca yıllık iznin hiç kullandırılmaması ve/veya eksik kullandırılması işçi bakımından haklı fesih sebebidir. Yani işçi bu nedenle işten ayrılıp kıdem tazminatını talep edebilir.

• İzin boyunca sigorta primim yatar mı?

Evet. İzinli olduğunuz süre boyunca primleriniz eksiksiz olarak yatırılmaya devam eder.