birgün

18° PARÇALI BULUTLU

EKONOMİ 13.05.2021 11:20

Çiftçi kuraklık batağına saplandı

Pandemi döneminde büyük güçlük yaşayan çiftçiye son darbeyi kuraklık vurdu. Yağışlar son 50 yılın en düşük seviyesine geriledi. Ürün kaybı bazı bölgelerde yüzde 80’i buldu. Çiftçi acil önlem bekliyor.

Çiftçi kuraklık batağına saplandı

Ozan GÜNDOĞDU

METEOROLOJİNİN Nisan ayı verileri Türkiye’nin önümüzdeki dönemde yaşayacağı gıda sıkıntısının adeta habercisi oldu. Marmara dışında tüm bölgelerde şiddetli ve olağanüstü kuraklık yaşandı. Pandemi ve kapanma koşullarında ürününü 3-5 kuruşa dahi satamayan çiftçiyi daha da zor günler bekliyor. Arpa, buğday üretimi gibi kuru tarım yapılan bölgelerdeki kuraklık krizi afet boyutuna varmış durumda. Buğdayda yüzde 80 arpada ise yüzde 90’lara varan kayıp bekleniyor.

Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) 7 Mayıs 2021’de yayımladığı “Hububat ve bakliyatta, yağış, ekiliş, ve gelişim analizi” başlıklı raporunda kuraklığa ilişkin verilere yer verdi. Buna göre yağışların normal seviyesi 59,1 mm iken, 2021 yılının Nisan ayında yağışların seviyesi 30,7 mm oldu. Bu haliyle mevsim normallerinin yüzde 48 altında gerçekleşen yağışlar nedeniyle rekolte kaybı yüzde 80’lere ulaştı.

Raporlara göre kuraklıktan en çok darbe alan bölgelerin başında İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi geliyor. İl bazında yağışların en sert düştüğü il ise Mardin. TMO raporuna göre bu kentte yağışlar normalin yüzde 52 altında kaldı. Güneydoğu’ya ilişkin TMO raporunda şu ifadelere yer verildi; “Diyarbakır’da yüzde 88 Mardin’de yüzde 62 ve Şırnak’ta yüzde 83 olan kuru ekim oranı hesaba katıldığında bu üç ili içine alan coğrafyanın yüzde 80’inde (yaklaşık 4 milyon dekar alanda) kuraklık dolayısıyla geri dönüşümü mümkün olmayacak kurumalar yaşandı. Şanlıurfa’nın güneyinde yüzde 80-90 oranında hasar tahmini var.”

KURAKLIK RAPORU YAYIMLANMADI

Ulusal Hububat Konseyi ise kuraklık nedeniyle “Nisan ayı buğday gelişim raporu”nu yayımlamama kararı aldı. Konuya ilişkin açıklama yapan Başkan Özkan Taşpınar “Güneydoğu Anadolu ve İç Anadolu Bölgesi’nde bir sıkıntı olduğu aşikâr. Buğday fiyatını ve buğday ithalatındaki fiyatları manipüle etmemek için bu ay rapor açıklamama kararı aldık” dedi.

ciftci-kuraklik-batagina-saplandi-875348-1.


Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) ise yaklaşan tehlikeye dikkat çeken risk raporunda yetkili kurumlara acil önlem çağrısı yaptı. 6 Mayıs’ta yayımlanan rapora göre kuraklık buğdayda 2 milyon tonluk rekolte kaybına yol açabilir. TZOB raporunda şu ifadelere yer veriliyor; “Ülkemizde 22 ilde tarımsal kuraklık yaşanıyor. Kuraklığa bağlı olarak geçen yılın buğday rekoltesine göre yaklaşık 2 milyon ton kayıp beklenmekte. Geçen yıl 20 milyon 500 bin ton olan rekoltenin yüzde 9,75 azalarak 2021 yılında yaklaşık olarak 18 milyon 500 bin ton olması tahmin edilmekte.” Diyarbakır’da buğday üretimi yapan çiftçi Bişar İçli, yaşadığı sıkıntıyı şu sözlerle dile getirdi: 40 dönüm arazide buğday üretiyorum. Geçen yıl 21 ton ürün aldım. Ancak bu yıl rekolteyi 3-4 ton olarak bekliyoruz. Şu zamana kadar Bakanlık’tan herhangi bir açıklama yapılmadı. Açıkçası umudumuz da yok. Ülkenin tarım politikası ortada. Ürün kaybı en az yüzde 80. Bu haliyle elektriğini bile ödeyemiyor çiftçiler” ifadelerini kullandı. Üretimdeki böyle bir düşüş yalnızca çiftçileri değil tüketicileri de etkileyecek. Üretimdeki azalma buğday fiyatlarını ve dolayısıyla un, makarna ve ekmek fiyatlarını yukarı yönlü hareketlendirecek. Buğday üreticisi Bişar İçli hem bu soruna hem de gelecek yıl yaşanacaklara ilişkin; “Fiyatlar da etkilenecek. Kayıp bu kadar çok olunca doğal olarak fiyatlar zamlanacak. Sadece ekmek, makarna un gibi de düşünmemek gerekir. Saman da yok mesela. Hayvancılıkla uğraşanlar ne yapacak? Hadi zararı borç harç atlattılar diyelim. Peki gelecek yıl nasıl gübre alacak, tohum alacak. Bu nedenle işin içindeki tüm kesimler afet ilan edilmesini söylüyor” sözleriyle krizin derinliğini ifade etti.

***

ciftci-kuraklik-batagina-saplandi-875349-1.

2 milyarlık destek çiftçiyi kurtarmaz

CHP Bursa Milletvekili ve Genel Başkan Danışmanı Orhan Sarıbal İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu’da son 50 yılın en düşük yağışının alındığını hatırlatarak, hükümeti göreve çağırdı. Sarıbal yaptığı açıklamada “2021 yılı bütçesinde 22 milyar olarak belirlenen desteğin 24 milyar liraya çıkarılacağı söylendi. Çiftçinin şu anda sadece bankalara borcu 139 milyar lirayı bulmuş durumda. Çiftçi şimdi de kuraklık nedeniyle büyük risk altında. 2 milyar liralık destekle bu tablo değişmez.”

Neden BirGün?

Bağımsız bir gazete olarak amacımız, insanlara hakikati ulaştırarak ülkede gerçek bir demokrasi ve özgürlük ortamının yeşermesine katkı sunmak. Bu nedenle abonelikten elde ettiğimiz geliri, daha iyi bir gazeteciliği hayata geçirmek, okurlarımızın daha nitelikli ve güvenilir bir zemin üzerinden bilgiyle buluşmasını sağlamak için kullanıyoruz. Çünkü banka hesabını şişirmek zorunda olduğumuz bir patronumuz yok; iyi ki de yok.

Bundan sonra da yolumuza aynı sorumluluk bilinciyle devam edeceğiz.

Bu yolculukta bize katılmak ve bir gün habersiz kalmamak için
Bugün BirGün’e Abone Ol.

BirGün; seninle güçlü, seninle özgür!

BirGün’e Destek Ol