birgün

16° AÇIK

EYT’liler için 5 formül masada

Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) konusunda masada 5 formül olduğu ifade edildi. Önümüzdeki süreçte meclise gelmesi için hazırlıkları yapılan EYT düzenlemesi için öne çıkan seçenekler, kademeli emekliliği öngören Almanya ve Finlandiya modelleri.

ÇALIŞMA YAŞAMI 21.01.2022 15:25
EYT’liler için 5 formül masada
Abone Ol google-news

Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) bir süredir Türkiye’nin en önemli gündem başlıklarından biri.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın çalışmaları kapsamında, EYT’liler için 5 formülün masada olduğu belirtiliyor.

Bu 5 model arasında Almanya ve Finlandiya modelleri öne çıkıyor. Almanya modelinde daha az maaşla daha erken emeklilik ortaya çıkıyor. Finlandiya modelinde ise Almanya'da uygulanan sisteminde olduğu gibi belli oranda kesinti belirleniyor ve sigortalı kesintiyle erken emekli oluyor.

İktidara yakın A Haber’in aktardığına göre masadaki 5 formül şu şekilde:

1- Kısmi emeklilik formülü

Bu formüle göre 9 Eylül 1999 öncesinde sigortalı olanlar 10 yıl prim ödeyerek emekli olabiliyor. Buna kısmi emeklilik deniliyor. Böylece 3600 günü tamamlayanlar kadınsa 50 erkekse 55 yaşını da doldurmak şartıyla emekli solabiliyorlar. Emeklilik yaşını 3600 günü ya da 50-55 yaş şartını tamamladığı tarih belirliyor. Ancak EYT kapsamında 3600 günü olanlar için kadınsa 50 erkekse 55 yaşını tamamlayanların emekli edilmeleri bir formül olarak duruyor.

2 - Emeklilik için yaş yerine sigorta ve sigorta süresine bakılması formülü

Bu formülde ise 99 öncesindeki emeklilik şartları dikkate alınıyor. Yani kadınlarda 20 yıllık (7200 gün) erkeklerde ise 25 yıllık (9 bin gün) sigortalılık süresini tamamlayanların yaş şartına bakılmadan emekli olması durumu ortaya çıkıyor.

3- Almanya modeli

Almanya'da daha önce uygulanan formüle göre sigortalıya bir teklif sunuluyor. Emeklilik için kaç yıl kalmışsa her yıl için belli oranda kesinti yapılıyor. Burada kesinti oranı yıllık yüzde 2 oluyor. Yani emekliliğine 4 yıl kalmış birisinden yüzde 8 kesinti yapılıyor. Böylece daha az maaşla daha erken emeklilik ortaya çıkıyor.

4- Prim tamamlayarak emekli olma

Buna göre; 9 Eylül 1999 öncesinde işe girenler için ilk sigortalı oldukları tarihe göre 5000 ile 5975 gün arasında prim gerekiyor. Burada primini tamamlayanların yaşına bakmadan hak sahibi olması durumu ortaya çıkıyor.

5- Finlandiya modeli

EYT'de bu modelde Almanya'da uygulanan sisteminde olduğu gibi belli oranda kesinti belirleniyor ve sigortalı kesintiyle erken emekli oluyor. Ancak yasanın söylediği yaşa gelip emeklilik şartları oluşunca kesinti ortadan kalkıyor.

EYT’Lİ OLMAK NEDİR?

8 Eylül 1999'da yürürlüğe giren 4447 sayılı yasa ile emekli olmak için aranan sigortalılık süresi (erkek için 25, kadın için 20 yıl) ve prim ödeme (5000 gün) şartlarının yanına bir de yaş şartı (kadın için 58, erkek için 60 yaş) getirildi.

Yani emekli olmak için sigortalılık süresi, prim ödeme ve yaş şartı gibi 3 koşulun birlikte sağlanması aranmaya başladı.

EYT’li olmak, 8 Eylül 1999 tarihinden önceki sigorta koşullarını yerine getiren, prim günü kriterini ve ödemesini sağlayanların yaşa takılma sorununu ifade ediyor.

Video haberler için YouTube kanalımıza abone olun

Birgün'e Abone ol