İnşaata ucuz konut kredisi dopingi

17.10.2019 00:11 EKONOMİ
Kamu bankalarının zararına kredi vermesiyle beraber ipotekli konut satışı eylülde yüzde 410 arttı. Konut kredi borcu giderek artan halk, ev sahibi olma umuduyla bankalara koşarken yatırım amaçlı satılan konut sayısı azalmaya devam ediyor.

OZAN GÜNDOĞDU

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) eylül ayına ilişkin konut satış verilerini yayımladı. Eylül ayında özellikle kamu bankalarının zararına konut kredisi vermesiyle beraber ipotekli konut satışlarında ciddi hareketlilik yaşandı. TÜİK verilerine göre ipotekli konut satışları eylül ayında önceki yılın aynı ayına kıyasla yüzde 410 artış gösterdi. Eylül’de ipotekli satılan konut sayısı 57 bin 811’i buldu.İpotekli satışların katlanmasıyla toplam konut satışlarında yüzde 15'lik artış meydana gelse de diğer satışlarda azalma devam ediyor.

EN ÇOK ARTIŞ KARAMAN'DA

İpotekli konut satışı tüm Türkiye’de yüzde 410 artarken bazı illerde satışlar çok daha fazla yükseldi. İpotekli satışların en sert arttığı il yüzde 1500 artışla Karaman oldu. Öte yandan artışın en yavaş olduğu il yüzde 187 artışla Bartın olarak kayıtlara geçti. İstanbul’da ise ipotekli konut satışı önceki eylül ayına göre yüzde 368 artış gösterdi.

BANKALARA OLAN BORÇ KATLANIYOR

Konut sektörünü hareketlendirmek için kamu bankalarının aylık yüzde 0,99 faizle kredi kampanyası yapması sonrası ev sahibi olmak isteyen yurttaşlar bankalara akın etmiş görünüyor. Öte yandan AKP dönemi boyunca Türkiye halkı tüketici kredisi kullanma alışkanlığı kazandı. Geçmiş yıllarda emekli ikramiyesiyle veya kooperatifler aracılığıyla konut alan yurttaşlar, AKP döneminde banka kredileriyle konut alımına başladı. Bu da yurttaşların bankalara olan bağımlılığını artırdı. Halkın 2003 yılında 0,2 milyar dolar olan konut kredisi borcu, 2019 ağustosunda 31,2 milyar dolara yükseldi. Böylece halkın konut kredisi borcu dolar bazında dahi 156 katına fırladı. Ancak son yıllarda dolar kurunun yükselmesiyle beraber konut kredisi borcu dolar cinsinden azalsa da lira cinsinde artmaya devam ediyor. AKP’nin ise konut sektöründe yaşanan bunalıma karşı elinden gelen ise halkın daha fazla borçlanması oluyor.

TALEP YATIRIM AMAÇLI DEĞİL, KULLANIM AMAÇLI

Öte yandan TÜİK verilerine göre ipotekli konut satışı artmakla beraber diğer konut satışlarında azalma yaşanıyor. Geçen yılın eylül ayında ipotekli olmaya diğer satışlar 115,9 bin konut satılırken, bu yılın eylül ayında 89,1 binde kaldı. Bu durum da sektördeki toparlanmanın henüz istenen seviyeye varmadığı şeklinde yorumlanıyor. Zira gelecek dönemde dolar kurunda yaşanacak bir hareketlilikle beraber faizlerin yeniden yükselmesi halinde konu sektörü birkaç ay önceki kara günlerine geri dönebilir.

ÖZEL BANKALAR DA FAİZ İNDİRSİN

Kamu bankaları mevduat faizinin dahi altında konut kredisi veriyor. Ancak kamu bankaları ortaya çıkan zararı hazineden tahsil edebiliyor. Buna karşılık özel bankaların bu güvencesi olmadığı için konut kredi faizleri özel bankalarda bu denli düşük değil. Ancak Eylül ayı konut satış rakamlarını DHA muhabirine değerlendiren KONUTDER Yönetim Kurulu Başkanı ve Sur Yapı Yönetim Kurulu Başkanı Z. Altan Elmas, özel bankalara çağrıda bulunarak, “Özel bankaların konut kredisi faiz oranlarını kamu bankalarının sunduğu seviyeye getirmesi durumunda, piyasa daha da canlanacak. Konut sektöründeki hareketlilik birçok sektörü olumlu etkileyecektir” dedi.