Rejim kurumlarında tasarruf yok

11.12.2018 09:05 SİYASET
Hükümet yetkilileri bütçe görüşmelerinde ısrarla tasarruf yapılması gerektiğini söylese de yeni rejimin organı sayılabilecek noktalarda rekor artışlar yaşandı. Saray, Diyanet ve din eğitimi bütçelerinde tasarrufun esamisini okunmuyor

NURCAN GÖKDEMİR nurcangokdemir@birgun.net

AKP iktidarının TBMM Genel Kurulu’nda görüşmelerine başlanan 19’uncu bütçesi 24 Haziran referandumu ile “tek adam” rejiminin resmileştiği dönemin ilk bütçesi. “Başbakan” yerine bu kez “Cumhurbaşkanı” imzasıyla TBMM’ye sunulan bütçenin ruhuna, önceliklerine, tercihlerine hâkim olan anlayış ise değişmedi.



Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak, TBMM Genel Kurulu’nda yaptığı bütçeyi sunuş konuşmasında şunun altını ısrarla çizdi: “2019 bütçesi tasarruf bütçesi olacak...” TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda görüşmeleri tamamlanan 2019 yılı bütçe teklifi ortaya koydu ki tasarruf, sağlıktan, eğitimden, katmadeğer yaratan yatırımlardan yapılırken Cumhurbaşkanlığı, Meclis, Diyanet İşleri Başkanlığı’nın duvarlarına bile yanaşamadı; dini eğitim ve savunma harcamaları için ayrılan kaynak ise hükümetin ideolojik tercihlerine paralel olarak rekor oranda arttı.

DİB bakanlıkları katladı
Diyanet İşleri Başkanlığı’nın 2019 yılı bütçesi yüzde 34.36 artışla tasarruf açıklamalarının lafta kaldığını gösterdi. DİB’in bütçesi 7.7 milyar liradan 10.5 milyar liraya çıkartılarak yatırımcı bakanlıkların bütçesinin beş katına kadar çıktı. DİB bütçesi Enerji Bakanlığı bütçesinin dört katına ulaşırken hükümet, Ulaştırma ve Altyapı,Bilim ve Teknoloji gibi bakanlıkların bütçelerindeki kesinti yüzde 60’a kadar çıktı.

Yüzde 233’lük artık
Tasarruf önlemleri Beştepe’deki Cumhurbaşkanlığı Sarayı için de geçerli olmadı. 2018’de 845 milyon TL olan cumhurbaşkanlığı bütçesi yüzde 233 artışla 2 milyar 818 milyon TL’ye çıkartıldı. “Tasarruf” denilince akla ilk gelen taşıt alımı ve kiralamasındaki kısıtlamadan da Cumhurbaşkanlığı istisna tutuldu. Cumhurbaşkanlığı son dönemde araç kiralama için üç kez ihaleye çıktı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın maaşı da yüz de 26’lık artışla 59 bin liradan 74 bin 500 TL’ye yükseldi.

TBMM de tasarrufun dışında
TBMM de hükümetin sözde “tasarruf kararlılığı”ndan etkilenmedi. 2019 yılı bütçesi yüzde 44,8 artırılarak 1 milyar 817 milyon lira oldu. Milletvekili sayısının 550’den 600’e çıkması ve yeni sistemde lağvedilen Başbakanlık’tan Meclis’ e çok sayıda personelin transferi bütçedeki artışın gerekçeleri olarak açıklandı. Meclis, yeni makam otoları kiralamak için ihaleye çıkarken yatırım giderlerindeki yüzde 31’lik artış “yeni bina mı yapılacak?” sorularına yol açtı.

Dini eğitim bütçesi arttı
Bütçeden en yüksek ödenek kalemlerinden birini alan Milli Eğitim Bakanlığı bütçesinde eğitim hizmetlerine yönelik yatırımlarda kesintiye gidildi ancak din eğitimi bütçesi arttı. 2018 yılında yüzde 12,13 olan Bakanlığın merkezi yönetim bütçesi 2019’da yüzde 11,84’e geriledi. MEB bütçesinin milli gelire oranı geçen yıla göre yüzde 2,69’dan yüzde 2,56’ya geriledi.

Ancak dini eğitime ayrılan pay arttı. 2017 yılında 3 milyar 946 milyon TL’lik bütçesinin üzerine çıkarak 6 milyar TL harcayan Din Öğretimi Genel Müdürlüğü’nün 2019 yılı bütçesi 8 milyar 679 milyon TL oldu.

Savunmaya rekor kaynak
2019 için savunma ve güvenlik kurumlarına ayrılan ödenek de rekor artışla 102,8 milyar lira oldu.

2018 yılında 84,6 milyar lira ödenek verilen bu kurumların yeni ödeneği yüzde 21.5 arttı. Bundan en yüksek payı 46,5 milyar lirayla Milli Savunma Bakanlığı alırken bu kurumu 33,6 milyar lirayla Emniyet Genel Müdürlüğü izledi.

Jandarma Genel Komutanlığı’na 19,6 milyar lira, Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) Başkanlığı için 2,2 milyar lira, Sahil Güvenlik Komutanlığı’na 869 milyon lira, Savunma Sanayii Başkanlığı’na 88 milyon lira, Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği’ne 32 milyon lira ödenek verildi.