birgün

3° PARÇALI AZ BULUTLU

BİRGÜN EGE 03.12.2021 10:50

TEKEL’de rant tehdidi

Kamuya ait işletmeler satıldıktan sonra, kapatılan fabrikaların değerli arazilerinde bugün AVM ve rezidanslar yükselirken, benzer bir tehdidi İzmir’de TEKEL fabrikasının bulunduğu arazide yaşıyor.

TEKEL’de rant tehdidi

BERKAY SAĞOL

Tütün, Tütün Mamulleri, Tuz ve Alkol İşletmeleri A.Ş. Genel Müdürlüğü, ya da eski adıyla TEKEL. 1983’de Kamu İktisadi Kuruluşu’na (KİK) dönüşen TEKEL, 1987’de Tütün, Tütün Mamulleri, Tuz ve Alkol İşletmeleri Genel Müdürlüğü adını aldı. 2002’de özelleştirilmesine karar verildi. Bu nedenle de iktisadi devlet teşekkülü (İDT) hâline getirildi. Son özelleştirmesi 2008’de sigara, pipo, kıyılmış tütün ve nargile tütünüyle ilgili varlıkları üzerinden yapıldı. Satışı kazanan British American Tobacco (BAT), TEKEL markasını da devraldı.

TEKEL’e ait hakların yanında işletmeleri, depoları ve değerli arazileri de özelleştirme kararından paylarına düşeni aldılar. Türkiye’nin dört bir yanındaki TEKEL arazileri ve binaları satıldı. Bunlardan biri de TEKEL’in İzmir Alsancak’taki 7 bin 699 metrekare büyüklüğüne sahip olan tütün deposunun bulunduğu alandı. Mart 2009’da Ankara’da Özelleştirme İdaresi Başkanlığı’nda yapılan açık artırmalı pazarlığa İzmirli 4 grup katıldı. İzmir Ortak Girişim Grubu 14 milyon 750 bin lira ile en yüksek teklifi vererek tütün depolarının sahibi oldu. Binalar o günden beri çürümeye terk edilmiş şekilde duruyor.

Geçen hafta İzmir’de konuşan AKP’li Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, “TEKEL Fabrikası’nı içinde kütüphanesi de olan bir kültür sanat merkezine dönüştüreceğiz” dedi. Bu açıklamanın ardından, 2008’de özelleştirilen ve yerine 3 AVM yapılan Adana’daki 43 bin 525 metrekarelik TEKEL Sigara Fabrikası’nı getirirken, İzmir Alsancak’ın göbeğindeki TEKEL fabrikasının arazisinin de ranta açılacağı konusu endişe yarattı.

Tekel Emeklileri, Aileleri ve Çalışanları Derneği Başkanı Sedat Erdinç, “Arkadaki misafirhaneleri ve atölyeleri yıktılar. Yalnızca fabrikanın ana binası ve birkaç üretim atölyesi kaldı. İzmir Büyükşehir Belediyesi, uzun yıllardır kültür müzesi yapmak için bu alanı talep ediyor ancak kabul edilmedi. Özel şirketler de ranta açmak için alanı talep etti. Biz fabrikanın kütüphane ve müze olmasına karşı değiliz ancak alanın arka tarafında kalan bölgelerinin ranta açılmasına kesinlikle karşıyız. TEKEL fabrikasının binalarının müze yapılmasını ve eski TEKEL çalışanlarına o binada yer verilerek temsil edilmesini talep ediyoruz. Bizim orada anılarımız var, neredeyse hayatımızın yarısı o fabrikada geçti. Anılarımızın olduğu binaları AVM veya kule olarak değil, anılarımızı tekrar canlandıran müze olarak görmek istiyoruz. Şu andaki söylenen haliyle net bir bilgi olmadığı için fabrika alanının bir vakfa devredilip alanın amacı dışında kullanılabileceğinden dolayı tedirginiz” dedi.